Δημογραφικά Στοιχεία

 

Είδαμε στην αναφορά του Γάλλου υποπροξένου στο Μοναστήρι, κ. Ledoux,  πόσο ζοφερή ήταν η Θέση των Ελλήνων του βιλαετίου κάτω από την πίεση της βουλγαρικής προπαγάνδας. Επίσης, Παρ’ ότι μεγαλώνει υπερβολικά τον αριθμό των Βουλγάρων της περιοχής, όταν εισέρχεται στην εξέταση των επιμέρους στοιχείων δίνει την προτεραιότητα στους Έλληνες.

Πάντως, παραδεχόταν ότι μέρα με τη μέρα σι Βούλγαροι, χρησιμοποιώντας κάθε μέθοδο, αλλοίωναν τη δημογραφική κατάσταση του πληθυσμού σε βάρος των Ελλήνων.

Είδαμε ότι από το 1898 μέχρι το 1904, το βουλγαρικό κομιτάτο με τους αιμοσταγείς κομιτατζήδες του σκόρπισε τη διαφθορά, τη βία και το θάνατο σ’ όλη τη Μακεδονία, χωρίς καμμιά ελληνική αντίδραση.

Έτσι, εκτός των θυμάτων αυτής της βίας, χιλιάδες Έλληνες εγκατέλειψαν τη Μακεδονία και βρήκαν καταφύγιο είτε στην ελεύθερη Ελλάδα, είτε στο εξωτερικό.

Όταν το 1904 ο Γενικός Επιθεωρητής των τριών βιλαετίων στρατηγός Hilmi Pacha επεχείρησε την απογραφή του πληθυσμού της Μακεδονίας, η κατάσταση παρουσιαζόταν ως εξής:

-- Ο χριστιανικός πληθυσμός τελούσε υπό το μονοπώλιο του κράτους βίας των Βούλγαρων κομιτατζήδων και τις ληστρικές επιδρομές των Αλβανών.

-- Πολλοί χριστιανοί, με την απειλή θανάτου, αναγκάστηκαν να γραφούν εξαρχικοί.

- Χιλιάδες Έλληνες έφυγαν σ’ άλλα μέρη, εντός και εκτός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

- Η χωροφυλακή, παρ’ ότι είχε επικεφαλής ελάχιστους Ευρωπαίους, στο σύνολό της παρέμεινε πιστή στις παλιές συνήθειες της εξαγοράς και της διαφθοράς.

-- Όλοι οι επικεφαλείς Ευρωπαίοι αξιωματικοί επηρεασμένοι από τις αντίστοιχες κυβερνήσεις τους, τηρούσαν λίγο ή πολύ ανθελληνική στάση και συμπεριφορά.

--Οι Τούρκοι είχαν κάθε λόγο να μειώσουν την ελληνική παρουσία. διότι γνώριζαν ότι οι Έλληνες έχουν την πλειοψηφία και το αναφαίρετο δικαίωμα σ’ αυτή τη γη.

 

-- Ακόμη και κατά τη διάρκεια της απογραφής, οι παριστάμενοι, σποραδικά, ελάχιστοι ξένοι αντιπρόσωποι, ανέφεραν πολλές περιπτώσεις τρομοκρατίας του πληθυσμού, στο να μη δηλώνουν ότι είναι Έλληνες.

Στα στοιχεία της απογραφής, που δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά στην επίσημη τουρκική εφημερίδα της Θεσσαλονίκης “Ηassir·” και αναδημοσιεύτηκαν στις 18 Μαρτίου 1905 στην “Poitische Correspondenz” της Βιέννης, παρατηρούμε ότι πουθενά δεν φαίνονται σι Βλαχόφωνοι, ούτε οι Σέρβοι.

Ιδού πώς είχε η υπογραφή του Hilmi Pacha:

                                          Έλληνες           Βούλγαροι

     Βιλαέτι Θεσσαλονίκης 373.227             207.317

     Βιλαέτι Μοναστηρίου 261.283              178.412

     Βιλαέτι Σκοπίων 13.452                        172.005

                     Σύνολο 648.962                      557.734

 

Βλέπουμε, λοιπόν, μια υπεροχή των Ελλήνων κατά 91.228 ψυχές.

Τώρα, πλέον, φαίνεται ποιες ήταν σι προθέσεις του Γάλλου υποπροξένου στο Μοναστήρι, όταν έβλεπε δήθεν υπεροχή των Βουλγάρων στο βιλαέτι εκείνο.

Αν λάβουμε υπόψη ότι, μετά το 1913 και τελικά μετά το Ελληνίδα περιορίστηκε στα σημερινά της σύνορα, δηλαδή έχασε ολόκληρες περιοχές από το Βόρειο τμήμα του Βιλαετίου τη Θεσσαλονίκη, όπως της Στρωνίτσης, Πετριτσίου, Μελενίκου και Νευροκοπίου, καθώς και το σύνολο σχεδόν του βιλαετίου του Μοναστηρίου και βέβαια του βιλαετίου των Σκοπίων, διαπιστώνουμε αβίαστα, ακόμη και με την υπογραφή του Hilmi Pacha, μια κατάφορη αδικία σε βάρος των Ελλήνων και υπέρ της Βουλγαρίας και της Σερβίας.

Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνούμε τι είπε ο Ρώσος στρατηγός Strecker το 1880: “Η Βάρνα είναι μάλλον πόλις ελληνική”.

Έπειτα, τι έγιναν οι Έλληνες της Φιλιππούπολης, της Μεσημβρίας, του Πύργου, του Καβακλή, της Αγχιάλου και των άλλων λαμπρών Πόλεων της Ανατολικής Ρωμυλίας; Οι οργανωμένες σφαγές και διωγμοί και μόνο το 1906, δίνουν την πιο αποστομωτική απάντηση στον κάθε πλαστογράφο της ιστορίας.

Μια τελευταία παρατήρηση πάνω στην υπογραφή του 1904 είναι το γεγονός πως, αν αφαιρέσουμε τα στοιχεία του βιλαετίου Σκοπίων και περιοριστούμε στα βιλαέτια Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου, τότε έχουμε τα εξής στοιχεία:

 

 

                                        Έλληνες           Βούλγαροι

Βιλαέτη Θεσσαλονίκης    373.227             207.317

Βιλαέτη Μοναστηρίου      261.283            178.412

                           Σύνολο  634.510            385.729

Δηλαδή διαφορά 248.781 ψυχές.

Άρα, με την απώλεια για την Ελλάδα μεγάλου μέρους του βιλαετίου της Θεσσαλονίκης και το πλείστο σχεδόν του βιλαετίου του Μοναστηρίου, αντιλαμβανόμαστε το μέγεθος της αδικίας σε βάρος των Ελλήνων.

- Στο μνημόνιο που υπέβαλε στη Συνδιάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων, το Φεβρουάριο 1919, η Εκτελεστική Επιτροπή των Κοινοτήτων της Μακεδονικής μετανάστευσης στη Βουλγαρία και

Στη σελίδα 60, διαβάζουμε:

“Είναι βέβαιο ότι η Μακεδονία, καθ’ ομολογίαν όλων των Γάλλων, Γερμανών και Άγγλων γεωγράφων, είναι μια χώρα σλαβική και βουλγαρική. Ο πληθυσμός της Μακεδονίας κατανέμεται ως εξής:

 

1.172.080 Βούλγαροι

198,080 Έλληνες

63.000 Κουτσό -Βλαχοι

12.000 Αλβανοί

 

Βλέπουμε, Λοιπόν, τα εξής σ’ αυτό το σημείο του μνημονίου;

·Ένα απύθμενο θράσος, αφού αναφέρει μόνο 190.000 Έλληνες, όταν το 1919 τελείωσε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος και χιλιάδες Ευρωπαίοι αξιωματικοί και οπλίτες είδαν με τα μάτια τους την πραγματικότητα.

--Δεν αναφέρει έστω και ένα “Μακεδόνα”. Όμως για τους Σκοπιανούς έχουμε πολλά ακόμη στοιχεία, που τα έγραψαν οι ίδιοι οι πατεράδες τους και στα οποία θα αναφερόμαστε βαθμιαία.

-- Μέσα στα γαλλικά αρχεία του Υπουργείου Εξωτερικών εντοπίσαμε έναν ωραιότατο χάρτη του 1905, έγχρωμο που έδειχνε αναλυτικότατα τα σχολεία και τις εκκλησίες των βιλαετίων Αδριανούπολης, Θεσσαλονίκης, Μοναστηρίου και Σκοπίων. Επίσης, εντοπίσαμε και αναλυτικούς Πίνακες με τα σχολεία, δασκάλους και μαθητές που ανταποκρίνονταν απόλυτα στο χάρτη.

Δεν είχαμε βρει όμως το γραπτό μέρος, την επιστημονική δηλαδή μελέτη.

 ‘Ύστερα από έρευνα τεσσάρων μηνών, βρήκαμε και το μέρος αυτό στ’ αρχεία του γαλλικού Στρατού Ξηράς.

Ιδού ένα μέρος της μελέτης:

“... Μπορεί κανείς να διερωτηθεί, αν, εκτός των σχολείων, υπάρχουν άλλα στοιχεία επί των οποίων θα μπορούσε ένας αμερόληπτος συγγραφέας να θεμελιώσει την πεποίθηση του.

Άμεσα έρχονται στο μυαλό δυο στοιχεία: η γλώσσα και η θρησκεία. Όθεν αρκεί κανείς να μελετήσει λίγο το Μακεδονικό πρόβλημα, για να διαπιστώσει ότι ούτε το ένα ούτε το άλλο είναι ικανοποιητικά κριτήρια για να το λύσει.

Πράγματι, στην Τουρκία η γλώσσα και μόνο σημαίνει λίγα πράγματα:

Υπάρχουν Τούρκοι που μιλούν ελληνικά (στην Κρήτη, στην Ήπειρο, στη Θεσσαλία, στη Μακεδονία). Τούρκοι που μιλούν βουλγάρικα.

Αντίθετα, υπάρχουν Έλληνες και Βούλγαροι που μιλούν τούρκικα.

Όπως λέγει ο κύριος Berard (la Turqyie et l Hellenisme), στα παζάρια της Σμύρνης, της Κωνσταντινούπολης και της Θεσσαλονίκη ς, Αρμένιοι, Εβραίοι, Τούρκοι και Γάλλοι, μιλούν ελληνικά, χωρίς να είναι Έλληνες.

 Αν κανείς συμφωνεί στο να αναγνωρίσει ότι σ’ όλη τη Μακεδονία του Νότου και στις πόλεις μιλούν ελληνικά, όταν γειτονικά βιλαέτια του Κοσόβου και της Παλαιάς Σερβίας μιλούν σέρβικα και ότι στα Βορειο-Δυτικά σύνορα, καθώς και στην περιοχή Κιλκίς μιλούν βουλγάρικα, δεν συμφωνεί πλέον κανείς, όταν πρόκειται να προσδιοριστεί ποια είναι η γλώσσα που μιλιέται στην ύπαιθρο της Κεντρικής Μακεδονίας. Εδώ, ακόμη, πρέπει να σημειώσουμε ότι η αμφιβολία δεν υφίσταται παρά στην ύπαιθρο, διότι οι πόλεις και εδώ μιλούν ελληνικά και μερικές απ’ αυτές διατήρησαν τον τύπο και τα ονόματα βυζαντινών οικογενειών και είναι εμφανές ότι είναι Έλληνες και όχι Σλάβοι εξελληνισθέντες.

 Αλλά και πάλι, ποια είναι η ομιλουμένη γλώσσα στην ύπαιθρο του κέντρου;

 Αυτοί που εδώ και Τριάντα χρόνια ανακάλυψαν τη Μεγάλη Βουλγαρία, φώναξαν πως αυτή η γλώσσα είναι βουλγάρικη...

Αν, από απόψεως γραμματικής, η διάλεκτος τον κέντρου πλησιάζει τη σερβική, από απόψεως λεξιλογίων είναι στενά συνδεδεμένη με την ελληνική. Διατήρησε μάλιστα άπειρες αρχαίες ελληνικές λέξεις, οι οποίες μέσα στην υπόλοιπη Ελλάδα έπεσαν σε αχρηστία.

‘Έτσι, το κριτήριο της γλώσσας είναι τελείως ανεφάρμοστο στη Μακεδονία.

Το κριτήριο της θρησκείας είναι πιο σίγουρο. Στην πραγματικότητα, επάνω στην ισλαμική χώρα η ιδέα της θρησκείας αρκετά γρήγορα συγχωνεύτηκε με την ιδέα της εθνικότητας. Αλλά η θρησκεία απομονωμένη είναι ανεπαρκής.

 Για να μπορέσουν η γλώσσα και η θρησκεία να χρησιμεύσουν σαν εθνολογικό κριτήριο, θα πρέπει να συνδυαστούν με μια εκδήλωση η οποία να μην αφήνει καμιά αμφιβολία για τα εθνικά αισθήματα των ατόμων:

        “Αυτή η εκδήλωση είναι το σχολείο “.

Στην Τουρκία, όταν ένας πατέρα ς στέλνει τα παιδιά του στο τάδε σχολείο, βεβαιώνεται όχι μόνο για το ποια είναι η γλώσσα που θέλει να μάθουν, αλλά, επίσης, ποια είναι η εθνικότητα που ζητεί, της οποίας συμμερίζεται τις αναμνήσεις και τις ελπίδες, μ’ ένα όνομα ποια είναι η πατρίδα του.

  Φθάνουμε τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των ελληνικών σχολείων:

(α) Η παρακολούθησή τους δεν είναι υποχρεωτική.

Μ’ αυτήν την έννοια ο κλήρος δεν σπρώχνει τους μη Έλληνες ορθοδόξους να φοιτούν σ’ αυτά.

Οι Σέρβοι έχουν τα σχολεία τους, οι Ρουμανίζοντες τα δικά τους. Τέλος μερικοί Βούλγαροι (Περίπου 3.700 στην περιοχή Σιδηροκάστρου = Demir Hissar) που παρέμειναν πιστοί στην ορθοδοξία, διατηρούν τρία βουλγάρικα σχολεία.

Είναι, λοιπόν, τα ελληνικά σχολεία καθαρά εθνικά, αλλά τίποτε δεν υποχρεώνει τους νέους Έλληνες να φοιτούν σ’ αυτά. Κανένα υλικό πλεονέκτημα δεν τους σπρώχνει εκεί.

“Η σχολική υπεροχή των Ελλήνων, λέγει ένας Άγγλος συγγραφέας που γεννήθηκε και έζησε στη Μακεδονία, παίρνει μια ακόμη πιο μεγάλη σπουδαιότητα, αν κανένας σκεφθεί ότι η σχολική προπαγάνδα των Βουλγάρων υποστηρίζεται από ισχυρά θέλγητρα: Δωρεάν στέγαση και τροφή, υποτροφίες, εκφοβισμός και τρομοκρατία χωρίς μεταμφιέσεις.

Ενώ, ακόμη και οι πιο δεινοί συκοφάντες των Ελλήνων δεν τους κατηγορούν ότι καταφεύγουν σε οποιαδήποτε καταπίεση (χρηματική, ηθική ή φυσική) για να γεμίσουν τα σχολεία τους.

(β) Τα ελληνικά σχολεία παρουσιάζουν τον ίδιο αριθμό μαθητών στην αρχή και στο τέλος της σχολικής χρονιάς. Δεν συμβαίνει το ίδιο με τα άλλα σχολεία, όπου κανείς πετυχαίνει να προσελκύσει, αλλά όχι και να συγκρατήσει έναν ορισμένο αριθμό μαθητών.

(γ) Τα ελληνικά σχολεία ιδρύθηκαν από τις ντόπιες Κοινότητες.

Κυρίως είναι οι Έλληνες Μακεδόνες που πλούτισαν από το εμπόριο και εγκατεστημένοι στην Κωνσταντινούπολη, στην Αλεξάνδρεια, στην Οδησσό ή στη Μασσαλία και σ’ όλον τον κόσμο της Μεσογείου, οι οποίοι με το χρήμα τους εργάστηκαν για την αφύπνιση και τη διαφώτιση των συμπατριωτών τους.

(δ) Στα ελληνικά σχολεία φοιτούν αποκλειστικά και μόνον νέοι του τόπου όπου λειτουργούν.

Εν απουσία υποτροφιών ή ξένων επιχορηγήσεων, τα ελληνικά σχολεία δεν μπορούν να συμπεριλάβουν μαθητές που έρχονται από μακριά. Δεν μπορούν, επίσης, να δημιουργήσουν σχολεία σε περιοχή που δεν υπάρχουν Έλληνες, για να δημιουργήσουν τεχνητά κέντρα ελληνισμού. Αυτό μαρτυρεί τη σπουδαιότητα των ελληνικών σχολείων από απόψεως εθνολογικής, διότι προϋποθέτει ότι γύρω σε κάθε ελληνικό σχολείο υπάρχει ένας ελληνικός πληθυσμός ανάλογος με τον αριθμό των μαθητών.

Αυτό το τελευταίο χαρακτηριστικό βρίσκεται στα άλλα χριστιανικά σχολεία;

Είναι βέβαιο πως όχι.

Εδώ και μερικούς μήνες ένας Βούλγαρος εκδότης, από τους πιο γνωστούς, ο κύριος Daskalof, περιέλαβε στην “Vetcharna Posta” (conf. le Bulletin της 8ης Ιουλίου) μια μελέτη για τη σερβική προπαγάνδα στη Μακεδονία. Την παρομοίασε μ’ ένα δένδρο στην άμμο.

“Κάθε σχολείο”, έλεγε, “έχει ένα διαχειριστή, διότι οι μαθητές φοιτούν με έξοδα της προπαγάνδας. Όλοι οι δάσκαλοι έρχονται από τη Σερβία. Επισκέφθηκαν τα κολλέγια στη Θεσσαλονίκη και στο Μοναστήρι καθώς και τα σχολεία στην Αχρίδα και στα Βοδενά (Έδεσσα). Είναι δύσκολο να βρεις σ’ αυτές τις πόλεις μια σερβική οικογένεια “.

Οι Σέρβοι μάταια απάντησαν ότι οι μέθοδοι για τις οποίες τους κατηγορεί ο Daskalof χρησιμοποιούνται από τους ίδιους τους Βουλγάρους...

Για να ανακεφαλαιώσουμε:

Οι στατιστικές που δημοσιεύθηκαν μέχρι τώρα είναι αντιφατικές, εκφεύγουν κάθε ελέγχου και δεν στηρίζονται σε καμιά σοβαρή βάση.

Για να καταρτιστεί μια ακριβής στατιστική, δεν πρέπει κανείς να περιορίζεται στα δύο μεμονωμένα κριτήρια, της γλώσσας και της θρησκείας. Πρέπει αυτά τα κριτήρια να συνοδεύονται από μια διαβεβαίωση εθνικής συνείδησης. Αυτή η διαβεβαίωση γίνεται με το σχολείο.

Πρέπει, λοιπόν, να προσκολληθούμε στο κριτήριο του σχολείου, το οποίο είναι συγχρόνως το μόνο που μπορεί εύκολα να ελεγχθεί.

Επιπλέον, αυτή η εθνική συνείδηση δεν είναι ποτέ τυφλή. Ανταποκρίνεται στην πράξη, ανεξάρτητα από τη θρησκεία και τη γλώσσα, στα ήθη, στα έθιμα και στις παραδόσεις των κοινοτήτων.

 

Η σπουδαιότητα του κριτηρίου του σχολείου δεν διέφυγε εξάλλου από την προσοχή των βουλγαρικών κομιτάτων και γι’ αυτό βλέπουμε να διαπράττονται εγκλήματα χωρίς αριθμό, για να οδηγήσουν στο κλείσιμο των ελληνικών σχολείων ή για να τα εμποδίσουν ν’ ανοίξουν....

             Υπάρχουν μέσα στα δύο βιλαέτια, τα οποία συνιστούν τη Μακεδονία:

 

                                         Ελληνικά   Βουλγαρικά   Ρουμανικά   Σέρβικα

Σχολεία                               998              561                49                53

Διδακτικό προσωπικό         1.463          873                145             115

Μαθητές                            59.640      18.311            2.002          1.674

 

   Σε κάθε ελληνικό σχολείο αντιστοιχούν 60 μαθητές και 1 εις 4/10 δάσκαλοι

          «      Βουλγάρικο               «           33     «            1 εις 5/10      «

          «      Ρουμάνικο                 «           40     «            2 εις 9/10      «

          «     Σέρβικο                      «           31    «             2 εις 1/10      «

κατά μέσο όρο’’

 

Η έκθεση συνεχίζει με θαυμάσια ανάλυση κατά περιοχές και καταλήγει:

“Δύο κύρια συμπεράσματα βγαίνουν απ’ αυτή τη μελέτη:

(α) Ότι ο ελληνισμός κυριαρχεί σ’ όλη τη Μακεδονία του Νότου. Υπερτερεί, επίσης, στη Μακεδονία του Κέντρου και διαθέτει πολυάριθμες προφυλακές στη Μακεδονία του Βορρά.

(β) Ότι η Μακεδονία, την οποίαν ο λόρδος Salisbury διακήρυττε στο Συνέδριο του Βερολίνου σαν γη Ελληνική, παρά τα τόσα δεινό, δεν έχασε αυτόν το χαρακτήρα της’’.

 

Πηγή: Το υπέροχο βιβλίο του Κου Χάρη Τσιρκινίδη «Σύννεφα στη Μακεδονία – Το Μακεδονικό μέσα από τα Γαλλικά αρχεία-» εκδ. Ερωδιός.


 


Επικοινωνία : karipidis@e-istoria.com
 

Η Ηλεκτρονική Ιστορία της Ελλάδος

copyright 2009 e-istoria.com