ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ - Η μάχη της Αγίας Αναστασίας 3 Μαΐου 1905 και ο Ιωάννης Νταφώτης

Συμπληρώνεται σε ένα έτος από σήμερα η εκατονταετηρίδα της ένδοξης μάχης στην Ι. Μ. Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας στη Χαλκιδική που έδωσε ο εξ Αβδού οπλαρχηγός και Μακεδονομάχος Ιωάννης Νταφώτης με τα γενναία παλικάρια του από την Κρήτη.

Ο μεγάλος αυτός ήρωας με τα ηρωικά κατορθώματά του, ως Διοικητής του Τάγματος των Επιλέκτων Κρητών, στην Επανάσταση του 1896-97, εκτός των άλλων ανδραγαθημάτων του κατέστησε τις Αρχάνες, με τους συμπολεμιστές του, ως την πρώτη ελεύθερη πόλη της Κρήτης και συνέβαλε έτσι καθοριστικά στην αυτονομία της, το 1898 και στην Ένωσή της, το 1913 με την μητέρα Ελλάδα.

Με την έναρξη του Μακεδονικού Αγώνα ως γνήσιος πατριώτης αγωνιστής ο Ιωάννης Νταφώτης οργανώνει Σώμα από ογδόντα ατρόμητους Κρήτες εθελοντές. Με την οικονομική βοήθεια των ομογενών της Αιγύπτου αγοράζει εξοπλισμό με σκοπό να εφοδιάσει τους Έλληνες της Κεντρικής Μακεδονίας, που κανένας ως τότε Μακεδονομάχος δεν είχε τολμήσει να τους πλησιάσει και να τους εξοπλίσει στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν τους Βουλγάρους κομιτατζήδες αλλά και τη σκληρή τουρκική διοίκηση.

Με την έγκριση της τότε ελληνικής κυβέρνησης και την υποστήριξη του Μακεδονικού Κομιτάτου εκπαιδεύει στη Βουλιαγμένη το Σώμα των 80 ανδρών, από το Φεβρουάριο ως τον Απρίλιο του 1905.

Τη Μεγάλη Πέμπτη 14 Απριλίου 1905 αναχωρούν με ατμόπλοιο για τη Χαλκιδική, αφού πρώτα τους καθησυχάζει το Προξενείο Θεσσαλονίκης για τους οδηγούς που θα τους έστελνε και θα τους περίμεναν προκειμένου να τους οδηγήσουν στη Νιγρίτα Σερρών. Εκεί, εκτός του οπλισμού, θα εγκαθιστούσαν και ελληνική φρουρά με επικεφαλής τον ανθυπολοχαγό πεζικού Κωνσταντίνο Μπουκουβάλα. Τα λάθη όμως των ανθρώπων του Προξενείου δεν τους επέτρεψαν την απόβαση στα προκαθορισμένα παράλια στο μεσαίο πόδι Χαλκιδικής, και συγκεκριμένα στις παραλίες Συκιάς, Κουφού ή Τορώνης. Ο καπετάνιος του ατμόπλοιου Μελάς, αδελφός του Παύλου Μελά, με τον μηχανικό Κωνσταντίνο Νταφώτη, αδελφό του Ι. Νταφώτη, αναγκάστηκαν να προσαράξουν και να αποβιβάσουν το Σώμα σε ερημική βορειότερη περιοχή μεταξύ Στρατονίου και Σταυρού του Στρυμονικού κόλπου χωρίς κανένα όμως οδηγό να τους περιμένει.

Το αποτέλεσμα ήταν να περιπλανηθούν οι 80 Μακεδονομάχοι επί ημέρες νηστικοί και αποκαμωμένοι περιμένοντας τους οδηγούς, όπως είχε υποσχεθεί το Προξενείο. Αντί των οδηγών όμως, έπεσαν στην παγίδα της προδοσίας. Συνάντησαν ανθρακείς αγωγιάτες Βουλγάρους στην καταγωγή, που μιλούσαν ελληνικά και συστήθηκαν ομοεθνείς πατριώτες. Ο Νταφώτης, τους υποχρέωσε επί πληρωμή να μεταφέρουν με τα ζώα τους τα εφόδια βορειότερα στο σκοπό του προορισμού τους. Πρόδωσαν όμως αμέσως το Μακεδονικό Σώμα στην τουρκική διοίκηση, που τους ανέκοψε κατόπιν σφοδρής σύγκρουσης, στις 23 Απριλίου, στα Στεφανινά των Σερρών με 7 νεκρούς απώλεια. Μεταξύ των νεκρών περιλαμβάνονταν ο γιος της ηρωίδας καπετάνισσας Μαριγώς από τις Αρχάνες Γεώργιος Λαμπράκης.

Το πολυάριθμο Σώμα αναγκάστηκε έτσι να πάρει το δρόμο της επιστροφής και αφού μοίρασε πρώτα τον οπλισμό στους Έλληνες των χωριών γύρω από το όρος Χολομόντα της Χαλκιδικής κατασκήνωσε στους βράχους της Αγίας Αναστασίας μεταξύ των Βασιλικών και της Γαλάτιστας. Εκεί μετά από δεύτερη προδοσία διεξήχθη φοβερότερη μάχη, με σκοπό την εξόντωση του σώματος, που τόσο πανικό προκάλεσε στους Βουλγάρους και την τουρκική διοίκηση. Ο Ι. Νταφώτης με τα ηρωϊκά παλικάρια του σκόρπισαν το θάνατο στις συνεχώς επιτιθέμενες και ανανεούμενες τουρκικές εφεδρείες με τη χρήση των όπλων και εφαρμόζοντας πολεμικό σχέδιο σωτηρίας για τους υπόλοιπους συντρόφους κατάφερε να τους σώσει με απώλειες όμως 11 ανδρών.

Τα παλικάρια που έπεσαν για την πατρίδα ήταν :

Νικόλαος Γ. Νταφώτης, Αβδού Ηρακλείου, υπαρχηγός του σώματος και ανιψιός του αρχηγού.

Ζαχαρίας Εμμ.Φυσαράκης, Αβδού Ηρακλείου, μονόχειρας σημαιοφόρος και βομβιστής του σώματος.

Αριστοτέλης Φραγκ. Κωστανταράκης, Πόμπια Ηρακλείου, αξιωματικός του σώματος και εγγονός του θρυλικού οπλαρχηγού Μιχαήλ Κόρακα.

Μιχαήλ Εμμ. Μανουσάκης, Αρχάνες Ηρακλείου.
Νικόλαος Μπογιατζής.
Βασίλειος Σιγάλας.
Παναγιώτης Πρινοκοκάς, Σπάρτη Λακωνίας.
Ιωάννης Γιανναδάκης.
Ηρακλής Σκανδαλάκης.
Εμμανουήλ Χατζημανωλάκης και
Μαλακόπουλος Δημήτριος, Γαλάτιστα Χαλκιδικής.

Σε ένδειξη μνήμης και τιμής για τους ηρωικώς πεσόντες στη Μεγάλη Μάχη της Αγίας Αναστασίας επιβάλλεται να τιμηθούν οι ηρωϊκοί μαχητές με την ανέγερση μνημείου στον τόπο της θυσίας τους κ.ά. λαμπρές εκδηλώσεις.

Αναλυτικότερα για τη μάχη μπορείτε να βρείτε στην ομιλία μου στις πολιτιστικές εκδηλώσεις του Αβδού (7-8-1999), όπως παρουσιάζεται στην σελίδα του Πολιτιστικού Συλλόγου Αβδού στο Internet.

Ηράκλειο 3-05-2004

Κωνσταντίνος Φυσαράκης Στατιστικολόγος ΠΑΓΝΗ

 


Επικοινωνία : karipidis@e-istoria.com
 

Η Ηλεκτρονική Ιστορία της Ελλάδος

copyright 2009 e-istoria.com