Η ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΒΛΑΧΩΝ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ






ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ




Αριθμός Αποφάσεως 11263/2001

ΤΟ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Αποτελούμενο από την Πρωτοδίκη Ζωή Κωστόγιαννη -Πρόεδρο Πρωτοδικών, Μαρία Ράλλη-Κατριβάνου -Πλημμελειοδίκη, Σταμάτα Πετσάλη, -Πλημμελειοδίκη, Νικόλαο Σεϊντή -Εισαγγελέα Πρωτοδικών.
Συνεδρίασε δημόσια στις 2 Φεβρουαρίου 2001 με την σύμπραξη της Θεανίτσας Ιωάννου -Γραμματέα
Για να δικάσει την υπόθεση:
Του κατηγορουμένου Σωτηρίου Μπλέτσα, κατοίκου Αθηνών, Βασ. Ηρακλείου 22, που ήταν παρών και συνέταξε την κατωτέρω έκθεση πρακτικών:
Κατά τη σημερινή δημόσια στο ακροατήριο συνεδρίαση του Δικαστηρίου, η Πρόεδρος, εκφώνησε το όνομα του κατηγορουμένου, ο οποίος αφού εμφανίστηκε και ρωτήθηκε από την Πρόεδρο σχετικά με την ταυτότητά του κλπ, είπεν ότι ονομάζεται όπως αναγράφεται παραπάνω και διορίζει συνήγορο για να τον υπερασπιστεί τον παρόντα Δικηγόρο Λάμπρο Μπαλτσιώτη (Α.Μ.: 19690/ΔΣΑ).
Η Πρόεδρος συνέστησε στον κατηγορούμενο να προσέξει την εναντίον του κατηγορία καθώς και τη συζήτηση που πρόκειται να διεξαχθεί.
Συγχρόνως τον πληροφόρησε ότι έχει το δικαίωμα να αντιτάξει πλήρη έκθεση των ισχυρισμών του και να υποβάλλει τις παρατηρήσεις του μετά το τέλος της εξετάσεως του κάθε μάρτυρα, καθώς και κατά την έρευνα του οποιουδήποτε αποδεικτικού μέσου.
Ο Εισαγγελέας, αφού έλαβε το λόγο, απήγγειλε με συνοπτική ακρίβεια την κατηγορία και πρόσθεσε ότι, για την υποστήριξη της κατηγορίας, έχει κλητεύσει τους αναγραφόμενους κάτω από το κατηγορητήριο μάρτυρες κατηγορίας, τα ονόματα των οποίων εκφώνησε η Πρόεδρος, οι οποίοι βρέθηκαν παρόντες. Η Πρόεδρος ζήτησε κατόπιν από τον κατηγορούμενο γενικές πληροφορίες για την πράξη για την οποία κατηγορείται και ταυτόχρονα του κατέστησε γνωστό ότι η απολογία του θα γίνει μετά το τέλος της αποδεικτικής διαδικασίας.
Ο κατηγορούμενος έδωσε τις πληροφορίες που του ζητήθηκαν και δήλωσεν ότι κλήτευσε μάρτυρες υπερασπίσεως τους: Γρηγόριο ΟΝΤΡΙΑ και Αλεξάνδρα Ιωαννίδου.
Η πρόεδρος εκφώνησε τα ονόματα των μαρτύρων κατηγορίας και υπερασπίσεως που έχουν κλητευθεί, οι οποίοι ήταν παρόντες.
Στη συνέχεια αφού αποχώρησαν από το ακροατήριο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 350 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, οι λοιποί μάρτυρες, παρέμεινε ο πρώτος μάρτυρας κατηγορίας ο οποίος σε σχετικές ερωτήσεις της Προέδρου αποκρίθηκε ότι ονομάζεται Ευγένιος Χαϊτίδης του Δημητρίου και της Όλγας, γεννήθηκε στις Σέρρες και κατοικεί στις Σέρρες, οδός Μεραρχίας αρ. 25, ετών 58, επαγγέλματος Πολ. Μηχανικός, Έλληνας και Χριστιανός Ορθόδοξος, γνωρίζει απλώς τον κατηγορούμενο και δεν συγγενεύει με αυτόν.
Επομένως ορκίστηκε σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 218 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, επί του Ιερού Ευαγγελίου και εξεταζόμενος κατέθεσε:
"Είμαι βουλευτής Νομού Σερρών, Πολ. Μηχανικός. Γνωρίστηκα με τον κατηγορούμενο στη Νάουσα, την 1/7/95. Κάθε χρόνο, η Πανελλήνια Ένωση Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων, κάνει ετήσιο χορό των Βλάχων της Ελλάδος. Ήμουν προσκεκλημένος από την Ομοσπονδία. Το "αντάμωμα των Βλάχων", αφορούσε τις παραδόσεις των Βλάχων. Έχουν κάποια ήθη και έθιμα, τα οποία δεν τους στερούν την ιδιότητα του Έλληνα. Κάποια στιγμή, άκουσα φασαρία. Είδα τους επικεφαλής της Οργανώσεως, να διαπληκτίζονται έντονα με τον κ. Μπλέτσα. Ο κ. Μπλέτσας διένειμε το συγκεκριμένο φυλλάδιο με τίτλο: "The Lesser used Languages of the European Union". Είχε μία τσάντα φυλλάδια. Ο κατηγορούμενος μοίραζε αυτό το φυλλάδιο. Προσπαθούσε (απευθυνόμενος στους Βλάχους που μετείχαν στις εκδηλώσεις αυτές) να τους πείσει ότι: "Αποτελείτε μία μειονότητα Βλάχων και πρέπει να διεκδικήσετε τα δικαιώματά σας και ήρθα να σας ενημερώσω". Οι φράσεις ελέχθησαν πριν γίνει η φασαρία, του είπαν: "Τί είναι αυτά που λες;" Το φυλλάδιο εξέδωσε μία μη Κυβερνητική Οργάνωση. Προσπαθώντας να δώσει κύρος και νομιμότητα είπε ότι αυτό εκδίδεται από το "Γραφείο των λιγότερο διαδεδομένων γλωσσών της Ευρώπης. Έλεγε μετά φορτικότητος στους παρισταμένους Βλάχους, ότι: "Αποτελείται μία μειονότητα Βλάχων και θα πρέπει να διεκδικήσετε τα δικαιώματά σας". Αναφέρονται διάφορες γλώσσες. Ρουμάνικη με χρώμα κόκκινο, Τούρκικη, Βουλγάρικη (δηλ. ότι στην Ελλάδα, ομιλούνται αυτές οι γλώσσες). Αναφέρονται σ΄ αυτό το φυλλάδιο. Ο κατηγορούμενος ενδιαφερόταν και αναφερόταν στη Βλάχικη γλώσσα διά ζώσης. Αναφέρεται ότι, στην Ευρώπη, ομιλούνται εκτός από τις επίσημες γλώσσες και άλλες, σε διάφορες περιοχές. Έχει ένα χάρτη. Υπάρχει μία σύγχυση μεταξύ γλωσσών και ιδιωμάτων. Ο κατηγορούμενος αναφέρεται σε βλάχικη γλώσσα. Μεταξύ της Aroumania γλώσσας και της Ρουμάνικης, γίνεται μία σκόπιμη σύγχυση. Καταβάλλεται μία συστηματική προσπάθεια, ότι πρόκειται για Ρουμανόβλαχους και όχι Ελληνόβλαχους. Γι΄ αυτό δίνονται και υποτροφίες. Προσπαθεί να τους προσηλυτίσει. Ο κατηγορούμενος έχει κάνει δηλώσεις στην εφημερίδα "Ελευθεροτυπία", ότι πράγματι υπάρχουν τέτοιες γλώσσες και πρέπει να συνεργαστούν, για να μπορέσουν να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους, διότι μέσα στην Ελλάδα διώκονται. Αναφέρει την Σλαβομακεδονική γλώσσα, την οποία χαρακτήριζε Makedonski, Τουρκική, Αρβανίτικη. Δεν ομιλούνται αυτές οι γλώσσες στην Ελλάδα. Κάποια μεμονωμένα άτομα τις μιλούν. Δεν υπάρχουν άτομα, που συνειδητά τις μιλούν. Δεν έχω προσωπικό όφελος ή στόχο. Προσπαθούν να δώσουν την εικόνα μίας Ελλάδας μωσαϊκού. Αυτή είναι η αγωνία μου. Σ΄ αυτό το φυλλάδιο που διένειμε ο κατηγορούμενος, αναφέρεται ότι στην Ελλάδα, ομιλούνται (5) γλώσσες. Δεν ομιλούνται από οργανωμένες ομάδες. Εγώ είμαι πρόσφυγας. Οι μισοί Έλληνες μιλούν Αγγλικά, δεν σημαίνει ότι είναι μειονότητα. Ο καθένας που μιλάει μία ξένη γλώσσα, δεν είναι και μειονότητα. Άλλη είναι η μειονότητα ως οργανωμένη ομάδα. Άλλο είναι τα ιδιώματα και άλλο οι γλώσσες. Ιδίωμα είναι η Κρητική, η Κυπριακή. Δεν παύει κατά βάσιν, να είναι η Ελληνική γλώσσα. Υπό την έννοια που το λέει ο κατηγορούμενος, είναι ψευδές. Δεν ομιλούνται αυτές οι γλώσσες. Είναι ιδιώματα. Δεν είναι γλώσσες. Το κατηγορητήριο περιορίζεται στους Βλάχους. Ψευδές είναι, ότι υπάρχει η Βλάχικη γλώσσα, ενώ είναι ιδίωμα. Η Τουρκική γλώσσα, ομιλείται από ωρισμένους, στην περιοχή της Θράκης. Στην Ελλάδα, εκτός από την Ελληνική γλώσσα, ομιλείται και η Αγγλική και διάφορα ιδιώματα-παραλλαγές της Ελληνικής γλώσσας. Δεν είναι ότι αναγνωρίζονται. Υπάρχουν κι άλλα δημοσιεύματα. Μέσα στα πολιτικά σχήματα, είναι οι οργανώσεις που μετέχει ο κατηγορούμενος. Έχει απασχολήσει πολύ σοβαρά την Βουλή και το τύπο. Όλες οι επίσημες Βλάχικες Οργανώσεις, αποδοκιμάζουν τον κατηγορούμενο. Η Οργάνωση του κατηγορουμένου, εξυπηρετεί άλλους σκοπούς. Ήδη δημιουργήθηκε ανησυχία και επενέβη η Αστυνομία. Διαμαρτυρήθηκαν και του έλεγαν ότι: "Εμείς είμαστε Έλληνες, έχουμε τα ήθη και τα έθιμά μας". Ο κατηγορούμενος πήγε να τους πείσει ότι, είναι μειονότητα. Βλάχοι είναι, όπως ότι οι Σαρακατσαναίοι, Θράκες κλπ. Οι ομάδες αυτές, διαμόρφωσαν ένα τρόπο ζωής. Οι Βλάχοι είχαν χρησιμοποιηθεί ως φύλακες της Εγνατίας οδού. Δημιούργησαν μία ιστορία από τον τόπο που έζησαν. Δεν έπαυσαν να λένε ότι είναι Έλληνες. Αποδεικνύεται από τους Συλλόγους τους. Οι Βλάχοι, διασκορπίσθησαν σ΄ όλα τα Βαλκάνια. Στη Κορυτσά, ήταν 2500 Βλάχοι. Είναι και στα Σκόπια και στην Αλβανία. Είναι Έλληνες, οι οποίοι είχαν διασκορπισθεί. Οι Έλληνες του Πόντου δεν είναι ολιγώτερον Έλληνες. Υπάρχουν διάφορες οργανώσεις μη κυβερνητικές στην Ευρώπη, οι οποίες εμφανίζονται άλλοτε να έχουν φιλανθρωπικούς σκοπούς. Αν είχαν ευγενείς φιλοδοξίες, θα είχαν ενδιαφερθεί για όλες τις μειονότητες. Στη συνέντευξη που έδωσε στις 9/2/97, λέει ότι ήταν σφάλμα, που δεν συμπράξαμε με τους Τούρκους, τους Πομάκους και κατάγεται από τα Τρίκαλα. Δεν τον ξέρω. Μία φορά τον είδα εκεί κι εδώ στα Δικαστήρια. Το πανηγύρι, γίνεται σ΄ όλη την Ελλάδα. Περιλαμβάνει όλα τα αναγνωρισμένα Σωματεία. Δεν ξέρω αν επαναλήφθηκε νωρίτερα από τον ίδιο ή από τους άλλους. Ξέρω ότι υπάρχουν διάφοροι συνεργαζόμενοι ή εντεταλμένοι που προσπαθούν να δείξουν την Ελλάδα μωσαϊκό. Αναγνωρίζει ότι υπάρχουν διάφορες γλώσσες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν αναγνωρίζει Αρομανική. Υπάρχει διαφορά μεταξύ Romania ή Aroumania. Στο φυλλάδιο, μιλάνε για Romance Language (Ρουμανικές γλώσσες). Δεν γνωρίζω αν υπήρξε δήλωση του κ. Καραμανλή. Δεν γνωρίζω αν υπάρχουν ανακοινώσεις. Ειδικές σπουδές περί γλωσσολογίας δεν έκανα. Έχω μελετήσει γραμματική. της Κουτσοβλαχικής, δεν γνωρίζω. Το "Ουράνιο Τόξο", μιλούσε για ύπαρξη Μακεδόνων. Οι παππούδες μου, μιλούσαν τούρκικα αλλά ήταν Έλληνες. Δεν δημιουργούσε γλωσσική μειονότητα. Δεν γνωρίζω ούτε μία λέξη Τούρκικη. Δεν μου έμαθαν. Επισκέφθηκα την ορεινή Σερρών. Ομιλείται ένα τοπικό ιδίωμα -Ελληνικά. Στα ελληνικά επικοινωνώ. Υπάρχει υπεύθυνη δήλωση του κατηγορουμένου για το θέμα αυτό.
Ακολούθως προσήλθε άλλος μάρτυρας κατηγορίας ο οποίος αφού ρωτήθηκε από τη Πρόεδρο για την ταυτότητά του απάντησε ότι ονομάζεται Γεώργιος Μακρής του Κωνσταντίνου, γεννήθηκε στη Μικρόπολη Δράμας, ετών 47 και κατοικεί στη Προσοτσάνη Δράμας, επαγγέλματος καθηγητής Χριστιανός Ορθόδοξος. Επίσης δήλωσε ότι τον κατηγορούμενο τον γνωρίζει απλώς και δεν συγγενεύει με αυτόν ή με τον αδικηθέντα. Στη συνέχεια ο μάρτυρας ορκίσθηκε στο Ιερό Ευαγγέλιο κατά το άρθρο 218 Κ.Ποιν.Δ. και εξεταζόμενος δε κατέθεσε τα εξής:
"Είμαι Δήμαρχος Δράμας. Ήμουν Γενικός Γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων. Την 1/7/95, έγινε η εκδήλωση "του ανταμώματος", στη Νάουσα. Ήμουν διοργανωτής της εκδήλωσης και υπεύθυνος για την οργάνωση της εκδήλωσης. Γνώρισα τον κατηγορούμενο. Στο πρόγραμμα ήταν και επίσκεψη στο Δημαρχείο. Παρατάχθηκαν οι Σύλλογοι. Την ώρα που είχαμε να βρεθούμε για να κάνουμε την εκδήλωση, διαπιστώσαμε μία αναστάτωση. Ήρθε κάποιο από τα παιδιά και μου είπε ότι, κάποιος μοιράζει κάποια έντυπα στα Αγγλικά και είδε ότι έγραφε ότι υπάρχουν κάποιες γλώσσες στην Ελλάδα, συντεταγμένο στην Αγγλική γλώσσα. Μας έδειξε ποιός του έδωσε το έντυπο. Ήταν ο κ. Μπλέτσας. Είχε ένα πακέτο. Δεν τον είδαμε να διανέμει. Μας τον υπέδειξε ο χορευτής. Τον παρατηρήσαμε λέγοντάς του: "Τί κάνεις εδώ;" Η απάντησή του ήταν: "Δημοκρατία έχουμε και ότι θέλουμε κάνουμε". Του είπαμε: "Δημοκρατία έχουμε. να διανέμεις έντυπα όχι στην εκδήλωσή μας". Προσπαθούμε να κρατήσουμε αυτό που πιστεύουμε για 'μας. Τις θέσεις της Πανελλήνιας Ένωσης Πολιτιστικών Συλλόγων, τις γνώριζε. Έχουμε τις δικές μας παραδόσεις. Είναι ταυτόσημα με τα Ελληνικά ήθη και έθιμα. Ο κ. Μπλέτσας, ήταν Πρόεδρος του Αρομανικού Πολιτισμού. Δεν μας έφεραν ούτε το καταστατικό τους. Οι θέσεις τους, ήταν διαφορετικές από τις δικές μας. Δεν αμφισβήτησε ότι τα διένειμε. Αναφέρετο ότι, εκτός από την Ελληνική, ομιλούνται οι γλώσσες: Μακεδονική, Βουλγαρική, Αρμανική, Αρβανίτικη, Τουρκική. Για τη Πομάνικη, δεν γνωρίζω αν είναι γλώσσα ή ιδίωμα. Η Αρμανική, είναι ιδίωμα. Δεν γνωρίζω αν ομιλείται Τουρκική. Στην περιοχή που είμαι εγώ, δεν ομιλείται. Οι ψευδείς αυτές ειδήσεις, σε μία τέτοια εκδήλωση όταν υπάρχει μία διάχυτη προπαγάνδα ως προς τον πολιτισμό, σ΄ εκείνη τη συγκεκριμένη εκδήλωση απέβλεπε στο να δημιουργήσει μία αναταραχή, μία αναστάτωση. Πήγαν να τον λιντσάρουν. Το θέμα είναι, με ποιό σκοπό τα μοίραζε. Σημαίνει ότι έρχεται να αμφισβητήσει αυτά που πιστεύουμε εμείς. Δεν δεχόμαστε τις απόψεις του. Δημιούργησε αγανάκτηση. Οι περισσότεροι γνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν μειονότητες. Αυτά τα έντυπα σε ανθρώπους που δεν έχουν ασχοληθεί, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι υπάρχουν μειονοτικά προβλήματα (σύγχυση). Πιστεύω ότι, το γνώριζε. Νομίζω ότι, ο κατηγορούμενος είναι του Πολυτεχνείου. Όσες επαφές είχα ήταν εδώ στο Δικαστήριο. Στο 1ο Δικαστήριο, μου έδωσε την εντύπωση ότι θέλει να μου δείξει ότι δεν ήξερε. Μετά άλλαξε. Τελεί εν γνώσει των πραγμάτων. Η Αρομανική γλώσσα, δεν έχει καμμία σχέση με τη Ρουμανική. Στα δε Βλάχικα, "Βλάχοι" αποκαλούνται "Ρωμιοί". Αποκαλούν "Βλάχους", όσους είχαν τα Λατινικά. Ομιλείται και ομιλείτο πάντα στο σπίτι. Στην οικογένεια μεταξύ τους, μιλούσαν αυτό το ιδίωμα. Έξω όχι. Ποτέ δεν υπήρχε τάση, να δημιουργηθούν σχολεία Βλάχικα. Με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου το 1913, αναγνωρίστηκε. Ο κατηγορούμενος, μοίραζε το έντυπο. Πρέπει να είχε και 2-3 άτομα ακόμα. Μιλήσαμε με τον συγκεκριμένο. Του είπαμε ότι δεν είναι τρόπος αυτός και να φύγουν. Πρώτη φορά το διαπίστωσα. Δεν κλόνισε την πίστη του. Δημιούργησε την αγανάκτηση. Τάραξε τη δημόσια τάξη. Δεν δημιούργησε το συναίσθημα ότι δεν είναι Έλληνες. Μιλάω Βλάχικα. Οι Βλάχοι μιλάνε Ελληνικά και Βλάχικα. Τα τραγούδια είναι στα Βλάχικα. Δεν δημιουργεί κάποιο πρόβλημα. Είχα ξανακούσει να μιλούν άλλες γλώσσες. Δεν δημιουργεί κανείς κανένα πρόβλημα ούτε πολίτες Β΄ κατηγορίας. Αν θέλει να προστατεύσει τα Αρβανίτικα, να καλέσει να διοργανώσει μία εκδήλωση. Στις συναντήσεις αυτές, μιλούν Βλάχικα. Ξέρω τον κ. Κατσάνη. Η Κουτσοβλάχικη, διδάχτηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Άλλο είναι να καταγραφεί επιστημονικά κι άλλο να την εμφανίζουν όπως την εμφανίζουν. Ο κ. Κατσάνης, γνωρίζει τα Βλάχικα. Μου υπέδειξαν τον κατηγορούμενο και τον είδα να τα κρατάει τα έντυπα".
Τέλος προσήλθε άλλος μάρτυρας κατηγορίας ο οποίος αφού ρωτήθηκε από την Πρόεδρο για την ταυτότητά του, απάντησε ότι ονομάζεται Ιωάννης Ζαπάρας του Ευαγγέλου, γεννήθηκε στις Σέρρες, ετών 53 και κατοικεί στις Σέρρες, οδός Παπαφωτίου αριθμός 9, επαγγέλματος Υπάλληλος ΟΤΕ, Χριστιανός Ορθόδοξος. Επίσης δήλωσε ότι τον κατηγορούμενο τον γνωρίζει απλώς και δεν συγγενεύει με αυτόν ή με τον αδικηθέντα. Στη συνέχεια ο μάρτυρας ορκίσθηκε στο Ιερό Ευαγγέλιο κατά το άρθρο 218 Κ. Ποιν. Δ. και εξεταζόμενος δε κατέθεσε τα εξής:
"Είμαι υπάλληλος του ΟΤΕ. Ασχολούμαι με τις παραδόσεις. Στις 1/7/95, έλαβα μέρος στο αντάμωμα των Βλάχων. Γνωρίζω τον κατηγορούμενο εξ όψεως. Εκεί τον γνώρισα. Ήταν εκεί μαζεμένα τα παιδιά του Συλλόγου μου για ν΄ αρχίσει η εκδήλωση. Μου είπαν ότι το έντυπο, γράφει για Ρουμάνικες γλώσσες κι αυτό αφορά εμάς. Πρέπει να ήταν στα Αγγλικά. Είδα το έντυπο. Τα παιδιά εξαγριώθηκαν γι΄ αυτά που διάβασαν για τη Ρουμάνικη γλώσσα. Υπάρχει μία προπαγάνδα ότι, όσοι Βλάχοι είναι στην Ελλάδα, είναι Ρουμάνικη μειονότητα, ενώ Βλάχοι είναι Έλληνες. Πιο Έλληνες από τους Βλάχους δεν νομίζω να βρεθούν. Και Βουλγάρικα και Τούρκικα μιλούν στην Ελλάδα. Έχει σε χωριά στη Θράκη, που μιλάνε Τούρκικα. Δεν γνωρίζω αν τα μιλάνε σαν γλώσσα ή ιδίωμα. Μιλάνε τη Βουλγαρική γλώσσα παράλληλα με την Ελληνική. Δεν γνωρίζω αν είναι γλώσσα ή ιδίωμα. Στις ορεινές περιοχές της Θεσσαλίας, Ηπείρου και Πίνδου δεν μιλάνε την Ρουμανική γλώσσα. Ιδίωμα βλάχικο ομιλείται και όχι η Ρουμανική σαν γλώσσα. Απ΄ ότι άκουσα, σε μερικές περιοχές μιλάνε Αρβανίτικα. Αν είναι γλώσσα ή ιδίωμα δεν το γνωρίζω. Σε ανθρώπους που ξέρουν τα πράγματα, δεν δημιουργεί πρόβλημα. Δεν μπορούσαν να δημιουργήσουν την εντύπωση για μειονότητες. Ξέρουν ότι οι Βλάχοι, δεν είναι μειονότητα των Ρουμάνων. Δεν είδα τον κατηγορούμενο να μοιράζει το έντυπο. Τον είδα να κρατάει έντυπα. Δεν ξέρω πόσα ήταν. Δημιούργησε αγανάκτηση στους παρευρισκομένους, γι΄ αυτά που έγραφε μέσα και αφορούσε τους Βλάχους. Δεν ήταν αληθή. Έδειχνε περιοχές της Ελλάδος που μιλούν εκτός από την Ελληνική και άλλες γλώσσες. Δεν μπορούσε να δημιουργήσει αμφισβήτηση των πιστεύω τους, για τους εκεί παρευρισκόμενους. Δεν ξέρω ποιός ήταν ο στόχος του κατηγορουμένου. Δημιούργησε ανησυχία στα παιδιά. Ξέρουν τα παιδιά που βρίσκονται. Αναρωτήθηκαν. Το συζήτησα μαζί τους. Δημιούργησε κάποια αναταραχή. Δεν θα δημιουργούσε πρόβλημα στην εξωτερική πολιτική. Μιλάω Βλάχικα. Δεν ξέρω αν μοιράστηκε από τους Δήμους της Σαλαμίνας".
Μετά προσήλθε άλλος μάρτυρας κατηγορίας ο οποίος αφού ρωτήθηκε από την Πρόεδρο για την ταυτότητά του, απάντησε ότι ονομάζεται Αναστάσιος Κωστόπουλος, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και κατοικεί στα Βριλήσια, οδός Μ. Μπότσαρη αριθμός 23, επαγγέλματος Δημοσιογράφος, Χριστιανός Ορθόδοξος. Επίσης δήλωσε ότι τον κατηγορούμενο τον γνωρίζει απλώς και δεν συγγενεύει με αυτόν ή με τον αδικηθέντα. Στη συνέχεια ο μάρτυρας ορκίσθηκε στο Ιερό Ευαγγέλιο κατά το άρθρο 218 Κ. Ποιν. Δ. και εξεταζόμενος δε κατέθεσε τα εξής:
"Είμαι Δημοσιογράφος στην εφημερίδα "Ελευθεροτυπία". Γνώρισα τον κατηγορούμενο το ' 97. Πήραμε συνέντευξη απ΄ αυτόν. Είχα διαβάσει για το αντάμωμα. Δεν ήμουν στο αντάμωμα. Έγινε το '95. Ο κατηγορούμενος είναι εκπρόσωπος του γραφείου των λιγότερο ομιλουμένων γλωσσών. Ιδρύθηκε με απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το 1982. Χρηματοδοτείται επίσημα. Δεν είναι ψευδές ότι η Τουρκική ομιλείται στην περιοχή του Έβρου και στη Δυτ. Θράκη. Είναι γλώσσα. Επίσης στη Δυτική Θράκη μιλάνε Βουλγαρικά. Μου το είπαν Πομάκοι. Έχω έγγραφο του Αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών. Υπάρχει απογραφή του 1920. Οι κάτοικοι εκεί, παρακολουθούσαν τη Τουρκική γλώσσα. Σε πολλά μέρη του Μακεδονικού χώρου, στο νομό Φλωρίνης, ομιλείται η Σλαβομακεδονική γλώσσα. Υπάρχουν δηλώσεις του κ. Πάγκαλου, όταν τέθηκε θέμα, ως Μακεδονική γλώσσα. Έχει καταγραφεί στην απογραφή του 1920. Αναφέρεται στις επιστολές του Π. Μελά. Δεν αποτελεί αδίκημα η ονομασία μ΄ αυτό τον όρο. Στις ορεινές περιοχές της Θεσσαλίας, Ηπείρου και Πίνδου, προφανώς ομιλείται η Ρουμανική γλώσσα. Το άκουσα να μιλάνε στο Μέτσοβο και ρώτησα. Έχω άρθρο του Κ. Κιλιπίρη και μία συνέντευξη που αναφέρει ότι: ...Χρησιμοποιώ τον όρο Αρμάνος, και όχι Βλάχος, διότι ο όρος αυτός είναι και ο σωστότερος, μια που κι εμείς αποκαλούμε τους εαυτούς μας Αρμάνους... Όσον αφορά τη σχέση με τα Ρουμανικά, θεωρούνται ότι είναι συγγενείς. Η Κουτσοβλαχική είναι ιδιάζουσα Ρουμανική γλώσσα. Έχω ακούσει στο Νομό Φλωρίνης στο Νυμφαίο στο σταθμό, να μιλάνε. Υπάρχει βιβλίο με πρόλογο του Προέδρου της Δημοκρατίας "Μελέτες για τους Βλάχους" -"Οι Μητροπόλεις και η Διασπορά των Βλάχων"- όπου σ΄ αυτό αναφέρεται ως γλώσσα. Το ιδίωμα είναι διάλεκτος κάποιας γλώσσας. Στο βαθμό που μιλάμε για γλώσσα, δεν φέρνει σε αμφισβήτηση τον Ελληνισμό. Υπάρχουν ζητήματα για τη Δυτική Θράκη. Δεν υπάρχει πρόβλημα μειονοτικό. Υπάρχει μειονότητα. Υπάρχουν ζητήματα που άπτονται των μειονοτήτων. Δεν μπορώ να κρίνω τη συνείδηση κανενός ανθρώπου. Διάβασα κάποια δημοσιεύματα. Δεν έχω προσωπική άποψη. Υπήρχε ένα δημοσίευμα ότι έγινε κάποιο επεισόδιο, δεν θυμάμαι ακριβώς, το περιεχόμενο. Για την ύπαρξη του γραφείου, έγιναν μία σειρά δημοσιευμάτων. Το '97 κάναμε ένα ρεπορτάζ, ένα μικρό κομματάκι έγραφε. Δεν θυμάμαι ακριβώς, τί έλεγε το συγκεκριμένο. Από το '90 ασχολούμαι με τέτοια θέματα. Το '97, με αφορμή δημοσιευμάτων των "ΝΕΩΝ" θετικών, αναζητήσαμε τον κατηγορούμενο, από δημοσιογραφικό ενδιαφέρον. Ο κατηγορούμενος μας είπε ότι, έδωσε το χαρτί στο Προεδρείο των Βλάχων κι αυτοί αντέδρασαν. Το δημοσίευμα λέει για γλωσσικές ομάδες. Δεν ξέρω για τη δήλωση του κατηγορουμένου. Ο καθένας έχει κάθε δικαίωμα, φτάνει να μην παραβιάζει τους νόμους. Δεν θυμάμαι την ιδιότητά του. Νομίζω ότι είναι Μηχανικός. Ο κατηγορούμενος μιλούσε με κάποιον Βλάχικα. Εδώ στα Δικαστήρια. Ως δημοσιογράφος, η μόνη εικόνα που είχα ήταν θετική, που είδα στη τηλεόραση στο Mega, τον Τζίμα".
Τέλος προσήλθε άλλος μάρτυρας κατηγορίας ο οποίος αφού ρωτήθηκε από τη Πρόεδρο για την ταυτότητά του, απάντησε ότι ονομάζεται Δημήτριος Ψαρράς, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1953 και κατοικεί στο Ν. Κόσμο, οδός Μίνωος αριθμός 10-16, επαγγέλματος Δημοσιογράφος Χριστιανός Ορθόδοξος. Επίσης δήλωσε ότι τον κατηγορούμενο τον γνωρίζει απλώς και δεν συγγενεύει με αυτόν ή με τον αδικηθέντα. Στη συνέχεια ο μάρτυρας ορκίσθηκε στο Ιερό Ευαγγέλιο κατά το άρθρο 218 Κ.Ποιν.Δ. και εξεταζόμενος δε κατέθεσε τα εξής:
"Γνωρίζω τον κατηγορούμενο. Τον γνώρισα ως Δημοσιογράφος. Είμαι Δημοσιογράφος στην εφημερίδα "Ελευθεροτυπία". Το ΄97 τον γνώρισα με αφορμή το δημοσίευμα, με την ιδιότητα του εκπροσώπου του γραφείου στην Ελλάδα των λιγότερο διαδεδομένων γλωσσών στην Ευρώπη. Είχε ένα έντυπο και ξεκίνησε η υπόθεση αυτή. Τα αναγραφόμενα είναι αληθή. Το αντλώ από την εγκυρότητα του συντάκτη. Είναι Συμβούλιο επίσημο, χρηματοδοτούμενο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τα έντυπα ελέγχονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Υπάρχει ψήφισμα για γλωσσικές και πολιτιστικές μειονότητες του '94 και ψηφοφορία. Στην περιοχή του Έβρου, ομιλείται η Τουρκική γλώσσα ως γλώσσα και διδάσκεται από το Ελληνικό Κράτος επισήμως. Η Πομακική είναι μία διάλεκτος. Γνωρίζω από τους Πομάκους από την επίσκεψή μου. Είναι αληθές. Η Αρωμανική ή Armanesti, είναι τα Βλάχικα. Με την έννοια ότι είναι ξεχωριστό μόρφωμα, είναι γλώσσα. Δεν είναι διάλεκτος.. Αρβανίτικη, είναι μία διάλεκτος της Αλβανικής. Αυτοί που τα μιλάνε, δεν ξέρω αν έχουν Ελληνική συνείδηση. Ο κατηγορούμενος έδωσε ένα έντυπο. Δεν ήμουν παρών. Δεν έμαθα. Επηκολούθησαν δημοσιεύματα. Δεν μπορεί να υπάρχει πρόβλημα από ένα έντυπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γνωρίζω ότι ο κ. Χαϊτίδης ίσως και κάποιος Δημοσιογράφος αντιτάχθηκαν. Άλλο πράγμα η γλώσσα και άλλο η Εθνική συνείδηση. Υπάρχουν μειονοτικά προβλήματα. Όσοι ζουν στην Ελλάδα, ξέρουν την ύπαρξη αυτών των γλωσσών. Έχουν ψηφιστεί. Υπάρχει διαφορά γλώσσας και ιδιώματος".
Στο σημείο αυτό με πρόταση του Εισαγγελέα και εντολή της Προέδρου αναγνώσθηκαν:
1) Η ανακοίνωση της ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ με θέμα: Οι λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2) Το διαβιβαστικό έγγραφο του Δημητρίου Τσακτάνη -Προέδρου της Ένωσης Βλάχων Επιστημόνων, προς τον Ευγένιο Χαϊτίδη με ημερομηνία 4/8/2000.
3) Το Δελτίο Τύπου με ημερομηνία 3/8/2000.
4) Η από 15/2/97 επιστολή της "ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΒΛΑΧΩΝ", προς την εφημερίδα "Ελευθεροτυπία".
5) Η με αριθμ. πρωτ. 32/23-6-2000 Επιστολή της "ΕΝΩΣΗΣ ΒΛΑΧΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ" προς τον Ευγένιο Χαϊτίδη.
6) Το πρόγραμμα του "ΚΕΜΟ" (Κέντρον Ερευνών Μειονοτικών Ομάδων) με θέμα: "Η Ελλάδα και ο Ευρωπαϊκός Χάρτης για τις Περιφερειακές ή μειονοτικές γλώσσες του Συμβουλίου της Ευρώπης", με ημερομηνία 28/6/2000.
7) Η επιστολή της "ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΒΛΑΧΩΝ", προς την εφημερίδα "Ελευθεροτυπία", με ημερομηνία 15/11/1995.
8) Φωτοτυπία της Γραμματικής της κοινής Κουτσοβλαχικής Ν. Κατσάνη - Κ. Ντίνα έτους 1990, σελ. 17.
9) Η από 17/5/99 Υπεύθυνη Δήλωση του κατηγορουμένου.
10) Αποσπάσματα από το βιβλίο "Μειονότητες στην Ελλάδα και ο πολιτικός κόσμος, δελτίο Ιανουαρίου 1992.
11) Απόσπασμα από το βιβλίο "ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΒΛΑΧΟΥΣ ΤΟΜΟΣ Β΄" -Οι Μητροπόλεις και η Διασπορά των Βλάχων, του Αστερίου Τ. ΚΟΥΚΟΥΔΗ.
12) Δηλώσεις του Θεόδωρου Πάγκαλου, Υπουργού Εξωτερικών, της Υπηρεσίας Ενημέρωσης του Υπουργείου Εξωτερικών, με ημερομηνία 23/12/98.
13) Το καταστατικό του Σωματείου με την επωνυμία "ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΩΜΑΝΙΚΟΥ (ΒΛΑΧΙΚΟΥ) ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ" με ημερομηνία 9/6/1988.
14) Η από 14/2/2000 δήλωση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Γραφείου για τις ολιγότερο διαδεδομένες γλώσσες, προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο της Ελληνικής Δημοκρατίας, σε ακριβή μετάφραση από το δικηγόρο Λάμπρο Μιχ. Μπαλτσιώτη.
15) Το από 3/2/95 έγγραφο του Υπουργείου Πολιτισμού προς την Εταιρεία Αρωμανικού (Βλάχικου) Πολιτισμού (Αριθμ. πρωτ. 6668).
16) Φωτοτυπία από το βιβλίο "ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ" της Ναταλίας Π. Μελά.
17) Απόσπασμα από την "Ελευθεροτυπία" της 9/2/97 με τίτλο: "Διάλογος σε 45 γλώσσες" (Ο ιός της Κυριακής).
18) Φωτοτυπία από την Εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ", της 22/8/1994 σελ. 13, 14 & 15).
19) Φωτοτυπία από την Εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ", της 23/1/1997.
20) Φωτοτυπία από την Πολιτική Επιθεώρηση του Ουράνιου Τόξου Μαϊου 1996.
21) Φωτοτυπία από την Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 9/2/94 για τις Γλωσσικές και Πολιτιστικές μειονότητες.
22) Η συνέντευξη του Φώτη Κιλιπίρη Προέδρου της Π.Ε.Π.Σ.Β. (Πανελλήνια Ένωση Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων), στα Αρμανικά χρονικά.
23) Στοιχεία από την απογραφή της Δυτ. Θράκης, της 19ης Δεκεμβρίου 1920, 1ης Ιανουαρίου 1921.
24) Απογραφή πληθυσμού της Ελλάδος της 19/12/1920 για Θεσσαλία και Άρτα (για τη γλώσσα Ν. Τρικάλων).
Μετά προσήλθε άλλος μάρτυρας υπερασπίσεως ο οποίος αφού ρωτήθηκε από τη Πρόεδρο για την ταυτότητά του, απάντησε ότι ονομάζεται Γρηγόριος ΟΝΤΡΙΑΣ του Χρήστου και της Παρασκευής, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1931 και κατοικεί στην Βούλα Αττικής, οδός Κολοκοτρώνη αριθμός 11, επαγγέλματος Ιατρός αναισθησιολόγος (ΑΔΤ Λ959784/82 Τμ. Ασφ. Καλαμάτας), Χριστιανός Ορθόδοξος. Επίσης δήλωσε ότι τον κατηγορούμενο τον γνωρίζει απλώς και δεν συγγενεύει με αυτόν ή με τον αδικηθέντα. Στη συνέχεια ο μάρτυρας ορκίσθηκε στο Ιερό Ευαγγέλιο κατά το άρθρο 218 Κ.Ποιν.Δ. και εξεταζόμενος δε κατέθεσε τα εξής:
"Είμαστε πατριώτες με τον κατηγορούμενο, από τα Τρίκαλα Θεσσαλίας. Ήμουν παρών. Είδα ότι είχε ένα μοναδικό χαρτί στα Αγγλικά. Δεν ξέρω το περιεχόμενό του. Δεν το διάβασα. Ένα είχε, κάτι διημείφθη με τον κ. Κιλιπίρη. Μετά από μία ώρα, παρουσιάσθηκαν και τον έπιασαν. Ήμουν στο Σωματείο. Δεν ξέρω από πόσα μέλη ήταν το Σωματείο. Είμαστε 5-6 άνθρωποι, από το δικό μας Σωματείο σε μία πλατεία. Το έντυπο δεν διενεμήθη πουθενά. Ο κ. Μπλέτσας, το έδωσε στον κ. Κιλιπίρη. Ήταν ανοιχτός ο χώρος. Τα παιδιά ήταν ντυμένα με τις στολές. Το Σωματείο επιχορηγήθηκε μία φορά. Οι Βλάχοι είναι Έλληνες. Μιλάω τη Βλάχικη γλώσσα".
Τέλος προσήλθε άλλη μάρτυρας υπερασπίσεως η οποία αφού ρωτήθηκε από την Πρόεδρο για την ταυτότητά της, απάντησε ότι ονομάζεται Αλεξάνδρα Ιωαννίδου του Δημητρίου, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966 και κατοικεί στη Βαρυμπόπη (ΑΔΤ Μ289620/81), επαγγέλματος Γλωσσολόγος, Χριστιανός Ορθόδοξος. Επίσης δήλωσε ότι τον κατηγορούμενο τον γνωρίζει απλώς και δεν συγγενεύει με αυτόν ή με τον αδικηθέντα. Στη συνέχεια η μάρτυρας ορκίσθηκε στο Ιερό Ευαγγέλιο κατά το άρθρο 218 Κ.Ποιν.Δ. και εξεταζόμενη δε κατέθεσε τα εξής:
"Γνωρίζω τον κατηγορούμενο. Είναι γνωστός. Εδώ τον γνώρισα. Είμαι γλωσσολόγος. Η άποψή μου είναι ότι, δεν χαρακτηρίζεται ψευδές. Η Τουρκική που ομιλείται στην περιοχή του Έβρου, είναι γλώσσα. Το γνωρίζω από μελέτες. Ο,τιδήποτε χρησιμεύει στην επικοινωνία, είναι γλώσσα. Υπάρχει Σλαβική γλώσσα. Θα ήταν λάθος να δώσουμε ένα χαρακτηρισμό. Είναι μία θέση πολιτική και ευθύνη πολιτική. Στην περιοχή Β. Ελλάδος είναι αληθές ότι ομιλείται από πολύ κόσμο, η Μakedonski ως γλώσσα. Έχω ασχοληθεί, έχω γράψει στις περιοχές της Δυτ. Ελλάδος, Πελοποννήσου και Ευβοίας, ομιλείται η Αρβανίτικη γλώσσα. Έχει Αλβανικές ρίζες. Ενίοτε σχετίζονται με την συνείδηση των ομιλούντων, ενίοτε όχι. Στο περισσότερο ποσοστό όχι. Δεν γνωρίζω τις τοποθετήσεις του κατηγορουμένου. Κάθε γλώσσα έχει παραλλαγές. Η γλώσσα είναι ευρύτερη έννοια από το ιδίωμα. Η Romance - Language είναι Ρουμανικά. Τα Αρβανίτικα είναι ξεχωριστή γλώσσα. Υπάρχει μία ομάδα γλωσσών. Ήμουν εμπειρογνώμων στο Υπουργείο Εξωτερικών (2) χρόνια. Δεν ταυτίζεται γλώσσα και εθνική συνείδηση. Δεν έχω ακούσει να προκαλέσει σύγχυση".
Ο κατηγορούμενος προσκλήθηκε από την Πρόεδρο να απολογηθεί και αρνήθηκε την πράξη που του αποδίδεται και ισχυρίσθηκε ότι:
"Δεν μοίραζα κανένα φυλλάδιο. Το έδωσα στον Πρόεδρο. Που είναι τα υπόλοιπα; Γιατί δεν μου τα κατάσχεσε η Αστυνομία; Πόσοι από τους Βλάχους ξέρουν Αγγλικά; Γιατί να μην το μεταφράσω; Το εγχείρισα μόνο στον Πρόεδρο. Μ΄ έχει δυσφημίσει. Διώκεται ο ακτιβιστής των Βλάχων. Στην Αγγλική, είναι δυνατόν να προκαλέσει ανησυχία; Βρήκε ένα εξιλαστήριο θύμα εμένα ότι δήθεν δημιουργώ κυκλώματα εις βάρος των Ελλήνων. Πιο Έλληνας από μένα, δεν υπάρχει. Πώς είναι δυνατόν να θεωρούμαι Ανθέλληνας ή Μισέλληνας; Ουδέποτε μοίρασα φυλλάδια, ούτε φοιτητής, πόσο μάλλον ένας καταξιωμένος επιστήμονας. Είμαι περήφανος που είμαι Βλάχος. Εμείς δημιουργήσαμε την Ελλάδα. Να κατηγορηθώ ψευδώς ότι μοίραζα φυλλάδια; Γεννήθηκα Βλάχος. Αν είμαι εγκληματίας, δικάστε με. Είμαι περήφανος που είμαι Έλληνας. Ήμουν στην γιορτή. Δεν έγινε καμμία αναστάτωση. Βρισκόμουν στο χώρο του Σωματείου. Κάποια στιγμή, ο Σύλλογος των Βερροιωτών, άρχισε να κάνει συζήτηση με τον κ. Κιλιπίρη, ότι τόσες μέρες δεν ακούστηκε ένα τραγούδι στα Βλάχικα. Μπήκαν διάφοροι στη συζήτηση. Μπήκα κι εγώ. Έφυγε ο κ. Κιλιπίρης και μετά (3) ώρες, ενώ ήμουν στις εκδηλώσεις των χορευτικών συγκροτημάτων στο χώρο της πλατείας, βρέθηκα περικυκλωμένος από αστυνομικούς και τον κ. Χαϊτίδη. Μου είπαν να πάμε στο Τμήμα για ανάκριση. Στη συνέχεια μαζεύτηκε πάρα πολύς κόσμος κι έλεγαν: "Λευτεριά στον Μπλέτσα". Εκεί σπρώχτηκαν. Έγινε ένα βίαιο επεισόδιο. Ποιός αρνήθηκε την Ελληνικότητά μου; Ο κ. Χαϊτίδης μου απαίτησε να δηλώνω ότι είμαι περήφανος που είμαι Βλάχος. Ήρθα και είδα μηνύματα συμπαράστασης. Το θέμα πήρε τεράστιες διαστάσεις. Είπα ότι έγινε μία παρεξήγηση. Δεν έδωσα πουθενά συνέντευξη. Πήγα στο γραφείο μου και μου τηλεφώνησε κάποιος και μου λέει ότι: "Ο κ. Χαϊτίδης δήλωσε ότι εγώ κι εσείς συστήσαμε είδος Φιλικής Εταιρείας με σκοπό την Ίδρυση Ανεξάρτητου Κράτους". Μου ζήτησε να δηλώσω ότι δεν τον ξέρω. Στο Μακεδονία TV, είδα σ΄ επανάληψη ότι διένειμα έντυπα κι εδήλωσα εγγράφως ότι μεταμέλησα, ότι συνέστησα είδος Φιλικής Εταιρείας. Εξεμάνην. Άρχισαν πολλά δημοσιογραφικά πρακτορεία να επικοινωνούν. Δέχθηκα μόνο την "Ελευθεροτυπία" και εξήγησα τα πράγματα. Ουδέποτε ασχολήθηκα με ελληνική προπαγάνδα. Με γνώριζαν αρκετοί άνθρωποι. ο Δήμαρχος κ.ά. Στο Τμήμα έδωσα κατάθεση. Επί τόπου στο Αστυνομικό Τμήμα νομίζω μετά τη κατάθεση, υπέγραψα την υπεύθυνη δήλωση. Υπάρχουν (2) υπεύθυνες δηλώσεις. Δεν ανασκεύασα τίποτα. Το '95, συνέταξα Υπεύθυνη Δήλωση. Δήλωσα για να αποφορτισθεί η ατμόσφαιρα, επειδή ήρθαν Βλάχοι και διαμαρτυρήθηκαν για τον Χαϊτίδη. Είχα ένα και μοναδικό έντυπο. Ξέρω ό,τι για τους Βλάχους και τους Αρβανίτες. Η γιαγιά μου δεν ήξερε ελληνικά κι εγώ έμεινα στην Α΄ Δημοτικού, γιατί δεν ήξερα ελληνικά. Αυτό το έντυπο, μου το έστειλαν από το γραφείο των λιγότερο διαδεδομένων γλωσσών της Ευρώπης, από το ταχυδρομείο. Δεν είμαι εκπρόσωπος. Απευθύνθηκε η "Ελευθεροτυπία" στο γραφείο και τους παρέπεμψε σε μένα. Δεν υπάρχει εκπρόσωπος. Δεν ξέρω αν υπάρχουν μειονοτικά προβλήματα. Το ότι υπάρχουν προβλήματα με τους Τούρκους, λέγεται. Οι Βλάχοι, δεν ακούστηκε ποτέ να δημιουργήσουν πρόβλημα. Ήταν η 1η φορά που πήγα. Αυτό το έντυπο είχε σταλεί σ΄ όλους τους Βλάχους. Δεν σκέφθηκα ότι μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα. Πήγα στο Πανελλήνιο αντάμωμα. Το είχα και το εγχείρισα στον Πρόεδρο, φυσικά για καλό σκοπό. Πήγαμε μια ομάδα. Το γραφείο, έστειλε σε πολλούς προσκλήσεις. Ειδοποίησε κι άλλους. Ήταν η μοναδική φορά που πήγα στις Βρυξέλλες τον Φλεβάρη του '95. Εκ των υστέρων, πήγα άλλη μία φορά. Από την πρώτη στιγμή που συνελήφθηκα έκανα δήλωση ότι είμαι περήφανος που είμαι Έλληνας".
Περαιτέρω η Πρόεδρος ρώτησε τον Εισαγγελέα και τους διαδίκους αν έχουν ανάγκη να διενεργηθεί συμπληρωματική εξέταση ή να διασαφηνιστεί κάποιο στοιχείο και αφού έλαβε αρνητική απάντηση, κήρυξε τη λήξη της αποδεικτικής διαδικασίας.
Ο Εισαγγελέας στον οποίον δόθηκε ο λόγος, αφού ανέπτυξε την κατηγορία, πρότεινε να κηρυχθεί ο κατηγορούμενος ένοχος κατά το κατηγορητήριο. Ο συνήγορος του κατηγορουμένου, αφού έλαβε το λόγο, ανέπτυξε την υπεράσπιση και ζήτησε την αθώωση του πελάτη του. Ο κατηγορούμενος ρωτήθηκε από την Πρόεδρο εάν έχει να προσθέσει οτιδήποτε για την υπεράσπισή του και απάντησε αρνητικά.
Κατόπιν τούτων η Πρόεδρος κήρυξε το πέρας της συζητήσεως.
Το Δικαστήριο στη συνέχεια, σε μυστική διάσκεψη με την παρουσία και της Γραμματέας του, κατάρτισε και η Πρόεδρός του δημοσίευσε σε δημόσια συνεδρίασή του την υπ΄ αριθμ. 11263/2001 απόφασή του που έχει ως εξής:
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από την κύρια αποδεικτική διαδικασία και τα έγγραφα των οποίων έγινε η ανάγνωση στο ακροατήριο, καθώς και από τις καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας και υπερασπίσεως, που εξετάστηκαν νομότυπα στο ακροατήριο, σε συνδυασμό με την απολογία του κατηγορουμένου και την εν γένει συζήτηση της υποθέσεως, αποδείχθηκαν τ΄ ακόλουθα: Στη Νάουσα, την 1.7.1995 σε πολιτιστική εκδήλωση των Βλάχων και συγκεκριμένα στις εκδηλώσεις του 12ου Πανελληνίου Ανταμώματος των Βλάχων στις 20.30 ώρα περίπου μπροστά από το Δημαρχείο, ο κατηγορούμενος διένειμε στους παρευρισκόμενους ένα φυλλάδιο, συνταγμένο στην Αγγλική γλώσσα, παραδομένο από το Ευρωπαϊκό Γραφείο για τις λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες. Το εν λόγω Γραφείο είναι ένας ανεξάρτητος οργανισμός. Το Διοικητικό Συμβούλιο του Γραφείου απαρτίζεται από εκπροσώπους δέκα επιτροπών των Κρατών-Μελών. Τέτοια επιτροπή δεν υπάρχει στην Ελλάδα (Σχετικά η ανακοίνωση της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με θέμα οι λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Περί τα μέσα της δεκαετίας του 1990, εκπρόσωπος του ως άνω Γραφείου ήλθε σε επαφή με τον κατηγορούμενο, τον οποίο θεώρησαν ότι θα μπορούσε να αντιπροσωπεύσει την γλωσσική του κοινότητα στο Γραφείο (σχετική η από 14.2.2000 επιστολή-δήλωση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Γραφείου για τις λιγότερο διαδεδομένες γλώσσες, προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο της Ελληνικής Δημοκρατίας) και τον Φεβρουάριο του 1995 όπως και ο ίδιος ο κατηγορούμενος κατέθεσε απολογούμενος, αλλά και άλλη μια φορά, που δεν προσδιόρισε χρονικά, μετέβην στις Βρυξέλλες, όπου βρίσκεται το γραφείο τύπου με την επωνυμία: "Κέντρο Ενημέρωσης των Βρυξελλών".
Αποδείχθηκε, περαιτέρω, ότι ο κατηγορούμενος είχε επιμεληθεί παλαιότερα της συστάσεως σωματείου με την επωνυμία "Εταιρεία Αρωμάνικου (Βλάχικου) Πολιτισμού" και ήταν Πρόεδρος αυτού. Περί το έτος 1991 ζήτησε να γίνει μέλος και το εν λόγω σωματείο της Πανελλήνιας Ένωσης Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων που είναι τριτοβάθμιο όργανο και εκπροσωπεί το σύνολο σχεδόν των πολιτιστικών συλλόγων Βλάχων της Ελλάδος (σχετικό η από 15.2.1997 επιστολή της Έκθεσης προς την εφημερίδα Ελευθεροτυπία και η κατάθεση του εξετασθέντος μάρτυρα Γεωργίου Μακρή) και διοργανώτρια των ως άνω πολιτιστικών εκδηλώσεων. Η προσπάθειά του αυτή δεν ολοκληρώθηκε. Οι θέσεις του κατηγορούμενου ήταν διαφορετικές. Και οι εκπρόσωποι της Ένωσης δεν δέχονται τις απόψεις του (σχετική η κατάθεση του ιδίου ως άνω μάρτυρος).
Στο έντυπο το οποίο όπως προαναφέρθηκε, διένειμε ο κατηγορούμενος περιείχετο ο Ευρωπαϊκός Χάρτης των Περιφερειακών ή Μειονοτικών Γλωσσών, που εγκρίθηκε το έτος 1995 από το Συμβούλιο της Ευρώπης και έλαβε μορφή Ευρωπαϊκής Σύμβασης (σχετική η από 9.2.1991 καταχώρηση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων). Αναφέρετο επί πλέον σ΄ αυτό ότι στην Ελλάδα η Ελληνική είναι η επίσημη γλώσσα του κράτους. Υπάρχουν έξι λιγότερα διαδεδομένες ή περιφερειακές γλώσσες: 1) Η Αρβανίτικη (Arberichte) που ομιλείται σε πολλές περιφέρειες σε ολόκληρο τη χώρα, 2) Η Ρουμάνικη (Aroumanian -Αrmanesti στις ορεινές περιοχές της Θεσσαλίας, της Ηπείρου και της Πίνδου, 3) Η Βουλγαρική (Bulgarian -Bolgarski) που ομιλείται στη Δυτική Θράκη από τους Πομάκους που είναι μια Μουσουλμανική κοινότητα, 4) Η Σλαβομακεδονική (Makedonski) στην περιοχή της Βορείου Ελλάδος και 5) η Τουρκική (Turkse) στην Δυτική Θράκη και περιέχονται υποδείξεις πως πρέπει να καλλιεργηθεί η ιδιαίτερη γλώσσα και ο ιδιαίτερος πολιτισμός. Παράλληλα ο κατηγορούμενος προσπαθούσε απευθυνόμενος προς τους Βλάχους που μετείχαν στις εκδηλώσεις να τους πείσει ότι αποτελούν μία μειονότητα, ότι πρέπει να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους και ότι έχει πάει και για να τους ενημερώσει. (σχετική κατάθεση του μηνυτή Ευγένιου Χαϊτίδη). Βέβαια ο κατηγορούμενος ισχυρίστηκε απολογούμενος, ότι δεν διένειμε έντυπο και ότι είχε απλώς ένα και μοναδικό, το οποίο ενεχείρισε στον Πρόεδρο της Ένωσης. Το αυτό κατέθεσε και ο εξετασθείς μάρτυρας Γρηγόριος Οντριάς. Από τις καταθέσεις, όμως των μαρτύρων Ευγένιου Χαϊτίδη, Γεώργιου Μακρή και Ιωάννη Ζαπάρα, που ήταν αυτόπτες, προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος είχε περισσότερα του ενός φυλλαδίου (ο πρώτος των μαρτύρων αναφέρθηκε σε μια τσάντα φυλλάδια, ο δεύτερος σε ένα πακέτο και ο τρίτος σε έντυπα). Αλλά και ο ίδιος ο κατηγορούμενος στην από 1.7.1995 χωρίς όρκο κατάθεσή του αναφέρθηκε σε έντυπα, που στην συνέχεια προσδιόρισε σε δύο. Ο κατηγορούμενος όμως, ως εκ της ως άνω δραστηριότητός του γνώριζε ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν περιφερειακές ή μειονοτικές γλώσσες, ως γνώρισμα της συνοχής ενός λαού ή μιας εθνότητος και ότι ειδικά τα Βλάχικα δεν είναι γλώσσα, αλλά λατινοειδές ιδίωμα. Βλάχος ων και ο ίδιος και συνακόλουθα γνώριζε ότι τα παραπάνω αναφερόμενα αλλά και στο κατηγορητήριο διαλαμβανόμενα δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Γνώριζε επίσης, ότι οι ως άνω φήμες ήταν ικανές να επιφέρουν ανησυχία στους πολίτες και να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι στην Ελλάδα υπάρχουν μειονότητες. Παρά ταύτα, μετέβη στην ως άνω καθαρά λαογραφική εκδήλωση και με την διανομή του ως άνω εντύπου, χωρίς την άδεια των διοργανωτών διέσπειρε τις προαναφερθείσες ψευδείς ειδήσεις, οι οποίες πράγματι επέφεραν ανησυχία στους μετέχοντες των εκδηλώσεων πολίτες, που γνώριζαν τις ως άνω θέσεις του κατηγορουμένου και είχαν ακούσει όσα προφορικά είχε εκφράσει, κατά την διανομή του εντύπου. Συνεπώς έχει τελεστεί η αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση της αποδιδόμενης στον κατηγορούμενο με το κατηγορητήριο πράξης που προβλέπεται από το άρθρο 191 Π.Κ. και αποβλέπει στην προστασία της, υπό στενή έννοια, δημόσιας τάξεως, δηλαδή της κρατούσης στο κράτος ενταξίας (ΑΠ 1126/1994) Ποιν. Χρον. Μ.Δ. 847) γι΄ αυτό και πρέπει να κηρυχθεί ένοχος αυτής.
Ένα μέλος του Δικαστηρίου, η εξ αριστερών Δικαστής Σταμάτα Πετσάλη, είχε τη γνώμη, ότι ο κατηγορούμενος έπρεπε να κηρυχθεί αθώος διότι: Από τα προαναφερόμενα αποδεικτικά στοιχεία προέκυψε ότι, το αναφερόμενο στο φυλλάδιο-χάρτη που διένειμε την 1-7-1995 ο κατηγορούμενος σε πολιτιστική εκδήλωση των Βλάχων στην Νάουσα, περί ομιλίας στην Ελλάδα και πέντε ακόμη, πέραν της Ελληνικής, γλωσσών, οι οποίες ομιλούνται σε μικρότερη έκταση και ειδικότερα της Τουρκικής γλώσσας σε ολόκληρη τη Δυτική Θράκη, της Βουλγαρικής γλώσσας στη Δυτ. Θράκη και στις περιοχές των Πομάκων, της Σλαβομακεδονικής σε ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα, της ΑROUMANIA - ARMANESTI στις ορεινές περιοχές της Θεσσαλίας, Ηπείρου και Πίνδου και της Αρβανίτικης στις περιοχές της Δυτικής Ελλάδος, της Στερεάς Ελλάδος, της Πελοποννήσου και της Ευβοίας, είναι γεγονός αληθές, που όχι μόνο δεν έχει αμφισβητηθεί, αλλά αντίθετα, έχει πιστοποιηθεί επανειλημμένως από διάφορους φορείς, αλλά και από το ίδιο το κράτος (Βλ. ιδίως τα αναγνωσθέντα έγγραφα, όπου και στοιχεία από απογραφές του πληθυσμού). Την ομιλία των γλωσσών αυτών δεν αμφισβήτησε εξ άλλου ούτε ο ίδιος ο μηνυτής, ο οποίος ανέφερε μεταξύ άλλων, ότι ομιλούνται οι ως άνω γλώσσες, αλλά από μεμονωμένα άτομα. Σε κάθε δε περίπτωση, κι αν ακόμη επρόκειτο περί ψευδούς φήμης, αυτή δεν ήταν ικανή να επιφέρει ανησυχία στους πολίτες περί ύπαρξης μειονοτικών προβλημάτων στην Ελλάδα, δεδομένου ότι, όπως αποδείχθηκε, επρόκειτο περί απλής αναφοράς στην ύπαρξη και άλλων, ολιγότερο ομιλουμένων γλωσσών, χωρίς οποιαδήποτε σύνδεση με έννοιες όπως οι μειονότητες κι ακόμη περισσότερο, τα μειονοτικά προβλήματα.
Κατά συνέπειαν, δεν στοιχειοθετείται η αντικειμενική υπόσταση του προβλεπομένου στο άρθρο 191 του Π.Κ. εγκλήματος της διασποράς ψευδών ειδήσεων και γι΄ αυτό έπρεπε ο κατηγορούμενος να κηρυχθεί αθώος.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ παρόντος του κατηγορουμένου Σωτηρίου ΜΠΛΕΤΣΑ, κατοίκου Αθηνών, οδός Βασ. Ηρακλείου αριθ. 22.

ΚΗΡΥΣΣΕΙ αυτόν ένοχο κατά πλειοψηφία του ότι:
Στην Αθήνα την 1-7-95 διέσπειρε με τον πιο κάτω τρόπο ψευδείς φήμες ικανές να επιφέρουν ανησυχίες στους πολίτες και ειδικότερα σε πολιτιστική εκδήλωση των Βλάχων στη Νάουσα, διένειμε στους παρευρισκόμενους στο φυλλάδιο -χάρτη στην Αγγλική γλώσσα, το οποίο γνώριζε ότι ανέφερε ψευδώς ότι στην Ελλάδα πέραν της Ελληνικής γλώσσας ομιλούνται σε μικρότερη έκταση και άλλες πέντε (5) γλώσσες και συγκεκριμένα α) στην περιοχή Έβρου η Τουρκική γλώσσα και μάλιστα σε ολόκληρη τη Δυτική Θράκη, β) στην Δυτική Θράκη επίσης και στις περιοχές των Πομάκων η Βουλγαρική γλώσσα, γ) σε ολόκληρη περιοχή της Βορείου Ελλάδος η Σλαβομακεδονική γλώσσα, στην οποία επεξηγηματικά χαρακτήριζε με την γνωστή ορολογία του Κράτους των Σκοπίων (MAKEDONSKI) δ) στις ορεινές περιοχές της Θεσσαλίας Ηπείρου και Πίνδου η Ρουμάνικη γλώσσα (AROUMANIA - ARMANESTI) και ε) στις περιοχές της Δυτικής Ελλάδος, Στερεάς Ελλάδος, Πελοποννήσου και Ευβοίας η Αρβανίτικη γλώσσα οι φήμες δε αυτές ήταν ικανές να επιφέρουν ανησυχία στους πολίτες αφού μπορούσαν να δημιουργήσουν σ΄ αυτούς την εντύπωση ότι υπάρχουν στην Ελλάδα μειονοτικά προβλήματα, γεγονός που γνώριζε.
Μετά την απαγγελία της αποφάσεως.
Αφού άκουσε τον Εισαγγελέα που πρότεινε να επιβληθεί σε βάρος του κατηγορουμένου που κηρύχθηκε ένοχος ποινή φυλακίσεως δώδεκα (12) μηνών και χρηματική ποινή πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) δραχμών, καθώς και τα έξοδα της δίκης εκ δρχ. 25.000.
Το συνήγορο του κατηγορουμένου που ζήτησε το ελάχιστο όριο της εφεσίμου ποινής.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η πράξη για την οποία κηρύχθηκε ένοχος κατά πλειοψηφία ο κατηγορούμενος προβλέπεται και τιμωρείται από τις διατάξεις των άρθρων: 26§1α, 27§1, 191§1 Π.Κ.
Το Δικαστήριο, λαμβάνοντας αφ΄ ενός υπόψη του τη βαρύτητα του εγκλήματος που ο κατηγορούμενος έχει τελέσει και αφ΄ ετέρου την προσωπικότητά του κατηγορουμένου, κρίνει κατά πλειοψηφία ότι πρέπει να επιβληθεί σε βάρος του, η ποινή που αναφέρεται στο διατακτικό.
Το Δικαστήριο οδηγήθηκε στην κρίση του αυτή, αφού έλαβε επίσης υπόψη του, κατά την εκτίμηση που έκανε όσον αφορά τη βαρύτητα του εγκλήματος και τα ακόλουθα αξιολογικά στοιχεία: Τη βλάβη που προξένησε το έγκλημα καθώς και τον κίνδυνο που προκλήθηκε εξαιτίας του εγκλήματος, τη φύση, το είδος και το αντικείμενο του εγκλήματος, τις περιστάσεις (χρόνος, τόπος, τρόπος) κάτω από τις οποίες προπαρασκευάστηκε και τελέστηκε το έγκλημα και την ένταση του δόλου του κατηγορουμένου.
Το Δικαστήριο έλαβε ακόμη υπόψη του, για την εκτίμηση της προσωπικότητας του κατηγορουμένου, τα αίτια που τον ώθησαν να τελέσει το έγκλημα, την αφορμή που το προκάλεσε, τον σκοπό που ο κατηγορούμενος επιδίωξε τον χαρακτήρα του και τον βαθμό της αναπτύξεώς του, τις ατομικές και κοινωνικές περιστάσεις και τον πρότερο βίο του καθώς και την κατά τη διάρκεια της πράξεως αλλά και τη μετά την πράξη διαγωγή του. Τέλος το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του τους οικονομικούς όρους του κατηγορουμένου και των μελών της οικογενείας του.
Κατά την άποψη όμως, ενός μέλους του Δικαστηρίου και συγκεκριμένα της εξ΄ αριστερών Δικαστού Σταμάτας Πετσάλη, έπρεπε να επιβληθεί στον κατηγορούμενο, η προταθείσα από τον Εισαγγελέα ποινή φυλάκισης των δώδεκα (12) μηνών.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον κατηγορούμενο σε ποινή φυλακίσεως δεκαπέντε (15) μηνών κατά πλειοψηφία και χρηματική ποινή πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) δρχ. ομόφωνα.
Στο σημείο αυτό ο συνήγορος του κατηγορουμένου, έλαβε το λόγο και ζήτησε να ανασταλεί η εκτέλεση της ποινής φυλάκισης που επιβλήθηκε εις βάρος του πελάτη του, επί μία τριετία, η δε έφεση να έχει αναστέλλουσα δύναμη.
Η Πρόεδρος ανέγνωσε το ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου με ημερομηνία 5/1/2001, από το οποίο προκύπτει ότι δεν έχει καταδικασθεί ποτέ μέχρι σήμερα, για αξιόποινη πράξη.
Ο Εισαγγελέας, αφού έλαβε το λόγο, πρότεινε την αναστολή της εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης που επιβλήθηκε δυνάμει της προκείμενης αποφάσεως, εις βάρος του κατηγορουμένου, για μια τριετία, η δε έφεση να έχει αναστέλλουσα δύναμη.
Ακολούθως το Δικαστήριο, κατόπιν μυστικής διασκέψεως, με τη παρουσία και τη Γραμματέα του, κατάρτισε την ταυτάριθμη με την παραπάνω απόφασή του, η οποία είναι η εξής:
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 99 παρ. 1 του Π.Κ. το Δικαστήριο υποχρεούται να ελέγξει και χωρίς αίτημα τη συνδρομή των προϋποθέσεων αναστολής εκτέλεσης της ποινής και να αιτιολογήσει ειδικώς την τυχόν αρνητική κρίση του.
Στην προκειμένη περίπτωση ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε με την παρούσα απόφαση σε ποινή φυλακίσεως δεκαπέντε (15) μηνών, δηλαδή ποινή που δεν υπερβαίνει τα δύο έτη, από δε το αναγνωσθέν ποινικό μητρώο του, προκύπτει ότι δεν έχει καταδικαστεί ποτέ μέχρι σήμερα για αξιόποινη πράξη.
Επομένως συντρέχουν στο πρόσωπο του οι προϋποθέσεις αναστολής εκτέλεσης της παραπάνω ποινής που επιβλήθηκε σε αυτόν και πρέπει να διαταχθεί αυτή, όπως ορίζεται στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΝΑΣΤΕΛΛΕΙ την προαναφερόμενη ποινή φυλάκισης των δεκαπέντε (15) μηνών για μία τριετία.
Αποφαίνεται ότι η Έφεση που θα ασκηθεί από τον εν λόγω κατηγορούμενο, θα έχει αναστέλλουσα δύναμη.
Η Πρόεδρος, τέλος κατέστησε γνωστό στον κατηγορούμενο τους όρους με τους οποίους του χορηγήθηκε η αναστολή της εκτέλεσης της ποινής, που του έχει επιβληθεί.
Γίνεται μνεία ότι μετά την εξέταση κάθε μάρτυρα και πριν από την έκδοση κάθε απόφασης, δίδονταν ο λόγος κατά σειρά, σε όλους τους παράγοντες της δίκης, τελευταία δε πάντοτε στον κατηγορούμενο.
Κρίθηκε, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του, σε δημόσια συνεδρίαση.
Αθήνα 2/2/2001
Η Πρόεδρος Η Γραμματέας


 


Επικοινωνία : karipidis@e-istoria.com
 

Η Ηλεκτρονική Ιστορία της Ελλάδος

copyright 2009 e-istoria.com