ΙΩΝΙΑ



Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΙΩΝΙΑ


Η μεγάλη υπεροχή του ελληνικού στοιχείου στην Ιωνία, υπεροχή αριθμητική και πνευματική, παρουσιάζεται ξεκάθαρα από την εικόνα και τη γενική κατάσταση της εκπαίδευσης και της παιδείας στις αρχές του αιώνα μας, πάντα μέσα από τα επίσημα στοιχεία του Οθωμανικού κράτους.
Στα 5 σαντζάκια (διοικήσεις) του νομού Σμύρνης υπήρχαν συνολικά 894 σχολεία, τα 378 από αυτά στη διοίκηση Σμύρνης. Από τα 378 αυτά σχολεία, τα 237 ήταν ελληνικά (62,6%), με 877 δασκάλους και ένα σύνολο από 39.000 μαθητές, αγόρια και κορίτσια. Από τα 141 υπόλοιπα, τα 98 μόνο ήταν μουσουλμανικά, ενώ τα άλλα 43 ανήκαν στους Αρμένιους και Εβραίους, καθώς και στις μειονότητες των Καθολικών και των Προτεσταντών.
Στη μόνη από τις 5 περιφέρειες του βιλαετίου (νομού) που το μουσουλμανικό στοιχείο υπερτερούσε αριθμητικά ήταν η διοίκηση Μαγνησίας (Μανίσα ή Σαρουχάν), αλλά και εκεί ακόμα οι «γνήσιοι» Τούρκοι αριθμούσαν 97.700 ψυχές και οι Έλληνες 96.236. Την υπεροχή του μουσουλμανικού αριθμού στην περιφέρεια της Μαγνησίας την έδιναν οι 25.000 κρυπτοχριστιανοί Γιουρούκοι της. Στις υπόλοιπες τρεις διοικήσεις η κατάσταση της εκπαίδευσης ήταν η παρακάτω:
Στην περιοχή Αϊδινίου υπήρχαν 112 σχολεία, τα 51 από αυτά ελληνικά, με 143 δασκάλους και 4.950 Ελληνόπουλα, ενώ τα 46 ήταν μουσουλμανικά, με 962 παιδιά που ανήκουν σε όλες τις μουσουλμανικές μειονότητες και όχι μόνο Τούρκοι. Υπήρχαν ακόμα 15 σχολεία, αρμένικα εβραίικα και καθολικών, από 5 για κάθε μειονότητα.
Στη διοίκηση Μύνδου (Μέντες) και σε σύνολο 44 σχολείων. τα 28 ήταν Ελληνικά, με 57 δασκάλους και 2.581 μαθητές, αγόρια και κορίτσια. Τα μουσουλμανικά ήταν 14, για όλες τις εθνότητες και υπήρχαν ακόμα 2 Αρμένικα.
Τέλος στη διοίκηση Λαοδικείας (Ντενιζλί), τα Ελληνικά σχολεία ήταν 12, σε σύνολο 23, έχοντας 19 δασκάλους και 915 μαθητές, ενώ τα άλλα 11 ήταν μουσουλμανικά.
Ο μεγάλος αριθμός των μαθητών στα ελληνικά σχολεία και ο αριθμός των ίδιων των σχολείων δείχνει όχι μόνο την αριθμητική υπεροχή του ελληνικού στοιχείου αλλά και τη νοοτροπία των Ελλήνων της Ιωνίας σε ό,τι αφορούσε την εκπαίδευση και τη μόρφωση των παιδιών τους. Δεν μπορεί, φυσικά, να γίνει σύγκριση ανάμεσα στην ποιότητα της εκπαίδευσης που παρερχόταν στα Ελληνόπουλα και εκείνης των μουσουλμανικών σχολείων. Είναι αρκετό να αναφέρουμε ότι οι πιο εύπορες τουρκικές οικογένειες έστελναν τα παιδιά τους σε ελληνικά σχολεία με την ελπίδα να μοιάσουν τα «μουσιουδάκια» Ρωμιόπουλα.


Πηγή: Γιώργος Σκιάδης, Αλησμόνητες Πατρίδες του Ελληνισμού εκδ. Κεσσόπουλος.



Η περίφημη Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης και οι απόφοιτοί της.*

Περίφημη υπήρξε η Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, που ιδρύθηκε στα 1773 και επί δυο σχεδόν αιώνες δεν έπαψε, ούτε στιγμή, να γαλουχεί με τα νάματα της παιδείας τον Ελληνισμό, που έσφυζε στις Μικρασιατικές ακτές.
Η Ευαγγελική Σχολή ο φωτεινός πνευματικός φάρος της Ανατολής κ το σημαντικότερο κέντρο εκπαιδεύσεως της ελληνικής νεολαίας, προσφέροντας ανεκτίμητες υπηρεσίες στο Γένος.
Οι καθηγητές και δάσκαλοι που παρήλασαν από την Σχολή κατά τους δυο αιώνες του βίου της υπήρξαν αφοσιωμένοι λειτουργοί της παιδείας και άξιοι της μεγάλης τους αποστολής. Εκλέγονταν πάντοτε, με αυστηρά κριτήριο, ανάμεσα στους καλύτερους, διαπρεπέστερους, ηθικότερους και ενθουσιωδέστερους εκπαιδευτικούς.
Στην Ευαγγελική Σχολή φοίτησαν πολλοί Σμυρναίοι, καθώς και από λοιπούς ελληνικούς χώρους, που αργότερα τίμησαν την Εκκλησία, τα Γράμματα, τις Τέχνες, το Στρατό, τις Επιστήμες, τη Δημοσιογραφία κλπ.
Στα χρυσά φύλλα του μαθητολογίου της, τα απανθρακωμένα πια, αναγράφονται τα ονόματα του Αδαμαντίου Κοραή, του Οικουμενικού Πατριάρχου Νεοφύτου, του εθνομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγορίου, του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρυσοστόμου Παπαδοπούλου, του Αρχιστράτηγου Λεωνίδα Παρασκευοπούλου. Επίσης των Ακαδημαϊκών: Μανώλη Καλομοίρη, Γεωργίου Ιωακείμογλου, Στέλιου Σεφεριάδη, Γεωργίου Μυλωνά. Των καθηγητών του Πανεπιστημίου: Κυριάκου Μυλωνά, Θεοδώρου Ορφανίδη, Γεωργίου Φωτιάδη, Παύλου Καρολίδη, Κ. Μελισσηνού, Ν. Κωστή, Γ. Φωτεινού, Στέλιου Σπεράντσα, Σόλωνος Βέρα, Ν. Λοράνδου, Αλ. Λιτζεροπούλου, Αλ. Συμεωνίδη, Βασιλείου Τατάκη, Μιχαήλ Αναστασιάδη κ.ά. Των λογίων και λογοτεχνών: Στεφάνου Ξένου, Ιω. Ισ. Σκυλίτση, Μιχαήλ Αργυροπούλου, Κίμωνος Μιχαηλίδη, Αλεξ. Φωτιάδη, Μιχ. Πετρίδη, Ιω. Δαμβέργη, Ηλία Τανταλίδη, Θρ. Σταύρου, Αρ. Καράβα, Παύλου Φλώρου, Νίκου Τουτουντζάκη, Απολ. Λεοντορίτη, Γιώργου Σεφέρη (βραβείο Νόμπελ) και πολλών άλλων. Ακόμη, των δημοσιογράφων: Ανδρέα Καβαφάκη, Μιλτιάδη Σεϊζάνη, Σωκράτη Σολωμονίδη, Γεωργίου Υπερίδη, Ν. Τσουρουκτσόγλου (σφαγιάστηκε στα 1922 μαζί με τον Χρυσόστομο Σμύρνης) κ.ά. καθώς και πολλών άλλων προσωπικοτήτων, Μητροπολιτών, Υπουργών, Στρατηγών, Επιστημόνων, Καλλιτεχνών κλπ.


*Χρήστος Σολωμονίδης
από το «Λεύκωμα Σμύρνης»
της Interamerican

 


Επικοινωνία : karipidis@e-istoria.com
 

Η Ηλεκτρονική Ιστορία της Ελλάδος

copyright 2009 e-istoria.com