ΚΡΗΤΗ

Τα έθιμα της Κρήτης

Οι παραδόσεις και τα έθιμα , είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της κρητικής κληρονομιάς και του κρητικού πολιτισμού . Τα ήθη και τα έθιμα που είχαν κάποτε οι πρόγονοί μας , έχουν εξαλειφθεί , αλλά όχι τελείως, μιά και η προφορική αναμετάδωση τους έχει μείνει και μπορούμε να πούμε ότι είναι το μοναδικό στοιχείο αναβίωσης του .
Μέσα απο τα κείμενα και τις παρουσιάσεις μας , θα προσπαθήσουμε να αναβιώσουμε τα παλιά ήθη και έθιμα της Κρήτης .
Ριζωμένα βαθιά στις καρδιές των Κρητικών , τα ήθη και τα έθιμα αποτελούσαν, αποτελούν , και θα συνεχίσουν να αποτελούν τους καθημερινούς κανόνες ζωής του κάθε Κρητικού.


Τα έθιμα της Κρήτης - Έθιμα Πρωτοχρονιάς

Κάθε πρωί Πρωτοχρονιάς , χαράματα και μόλις κρυπούσε η "πρώτη καμπάνα" τση εκκλησιάς , όλοι μικροί - μεγάλοι , σηκώνονταν , έκαναν τρείς φορές το σταυρό τους , και αμίλητοι ώς ήτανε , χωρίς να μιλήσουν , μέσα στη σιωπή που κυριαρχούσε , έβαζαν τα γιορτινά τους ρούχα , έκαναν το σταυρό τους 3 φορές , έβγαιναν έξω απο το σπίτι , έπαιρναν απο μια πέτρα ο καθένας τους , -όσο μεγαλύτερη μπορούσε- , και την τοποθετούσαν μέσα στο σπίτι.
Μετά απο αυτό , ο καθένας , καθόταν στην πέτρα που μόλις είχε φέρει , και έλεγαν την παρακάτω φράση : "Κλού -Κλού στα ορνίθια μας , καλοχρονιά στα σπίτια μας , όσο βάρος έχει η πέτρα τούτη , τόσο χρυσάφι και ασήμι να μπεί στα σπίτια μας " .
Μετά απο αυτό σηκώνονταν ο καθένας έκανε το σταυρό του 3 φορές , καλημέριζαν τους υπολοίπους , και τα παιδιά έπρεπε να χειροφιλήσουν τους γονείς, και μετά πήγαιναν στην Εκκλησία για την προκαθορισμένη λειτουργία . Στην επιστροφή απο την Εκκλησία , έμπαινε ο πρώτος στο σπίτι ο πρωτότοκος , και μετά οι υπόλοιποι. Οι πέτρες έμεναν μέσα στο σπίτι , στο ίδιο μέρος που είχαν τοποθετηθεί , επί οκτώ μέρες .
Την όγδοη μέρα έπιανε ο καθένας την πέτρα του , και αφού έκανε το σταυρό του 3 φορές , την πήγαινε πάλι έξω απο το σπίτι . Αυτό το έθιμο γινόταν απαραίτητα κάθε Πρωτοχρονιά , κι έφερνε στο σπίτι , "γούρι" ,ευτυχία , αγάπη , γαλήνη , και ειρήνη.
Όλα αυτά τα έθιμα και οι παραδόσεις , έχουν χαθεί πλέον στην εποχή μας , και αυτό που έχει μείνει στη θέση του , είναι ο Άγιος - Βασίλης με τα δώρα του .....


Κάλαντα Πρωτοχρονιάς

Παλιά κάλαντα της Πρωτοχρονιάς
(Γνωστά στις Δυτ. Επαρχίες)
Αρχιμηνιά κι' αρχιχρονιά κι' αρχή του Γεναρίου
αύριο ξημερώνεται τ' Αγίου Βασιλείου
να τον καλησπερίσομεν αυτό το νιόν αφέντη
πέντε φορές αφέντεψε και πάλι αφέντης είναι
πέντε κρατούν το μαύρο του εννιά το χαλινάρι.
και δέκα τον παρακρατούν αφέντοι καβαλάροι
καβαλικεύει χαίρεται πεζεύνει καμαρώνει
κι' όπου πατήσει ο μαύρος του πηγάδια θεμελιώνει
πηγάδια πετροπήγαδα κι' αυλές μαρμαρωμένες
μέσα σε κείνες τις αυλές τις μαρμαροστρωμένες
σύρμα και σύρμα το λουρί και σύρμα το λογάδι
κι' είς τον άφρον του λογαδιού κοιμάται ο νιός αφέντης
αν τον ξυπνήσω με νερό φοβούμαι μην κρυώσει
κι' αν τον ξυπνήσω με κρασί φοβούμαι μην μεθύσει
φέρετε μήλα δώδεκα, κυδώνια δέκα πέντε
κι' ένα κλαδί βασιλικό ίσως και τον ξυπνήσω.
Είπαμε δα τ' αφέντη μας να πούμε τσή κεράς μας
κερά ψιλή κερά λιγνή κερά καμαροφρύδα
κερά μ' όντέ θα στολιστείς να βάλεις τα καλά οου
τα μάρμαρα ραίζουνε από την ομορφιά σου
κερά μ' οντέ θα στολιστείς να πας στην εκκλλησία
βάζεις τση βάγιες απο μπρός τση βάγιες από πίσω
και του κοράκου το φτερό να μην σου δώσει ήλιος.
κερά την θυγατέρα σου γραμματικός τη θέλει
μ' αν είναι και γραμματικός πολλά προυκιά γυρεύει
γυρεύει μύλους δώδεκα και με τσή μυλωνάδες
γυρεύει αμπέλι ατρύγητα και με τσή τρυγητάδες
γυρεύει ελιές αμάζοχτες και με τσή μαζοχτάδες
γυρεύει και τον ουρανό τ' αστρη και το φεγγάρι
γυρεύει και τη θάλασσα μ' όλα της τα καράβια
γυρεύει και τον κυρ βοριά για να τα τιμονάρει.
Είπαμε δα και τσή κεράς να πούμε και τσή βάγιας
'Αψε βαγίτσα το κερί άψε και το λιχνάρι
να μπαινοβγείς στην κάμαρα να δεις τί θα μας βγάλεις
Γι' απάκια για λουκάνικα γι' αυγά καθαρισμένα
γι' άπο την μαύρην όρνιθα κανένα αυγουλάκι
κι' αν τά κανε κι' ή γαλανή να γίνουν ζευγαράκι
γι' από τον γέρο πίθαρο καμιά σταλιά λαδάκι
γι' από τον γέρο βάρελο καμιά σταλιά κρασάκι
γι' από το σακουλάκι σας κανένα δεκαράκι
Αν είναι με το θέλημα χρυσή μου περιστέρα
ανοίξετε την πόρτα σας να πούμε καλησπέρα
(Ύστερ' άπο το φιλοδώρημα)
Έπα πού καλαντήσαμε καλά μας επληρώσαν
καλά να είν' τα έτη τους και τα ποδόματά τους
κι' αν έχουν θηλυκό παιδί καλή μοίρα να λάβει
του Βασιλέα τον υιόν άνδρα να τόνε πάρει
Πάλι κι' αν είν' αρσενικό στη σέλα καβαλάρης
να σιέται να λυγίζεται να πέφτει το λογάδι ,
να το μαζεύουν άρχοντες να κάνουν δακτυλίδια
και τα μικρά αρχοντόπουλα μικρά παραμισίδια.
Καλή νύκτα σας και χρόνια πολλά



Κρητικές Παροιμίες

1. Αγάπα το κοπέλι σου μα να μη το κατέχει .
2. Άγιου μη τάξεις τάξιμο , μήδε παιδιού κουλούρι .
3. Αλίμονό του τ' ορφανού, αν είν' και με τα γένια .
4. Άμα παντρεύγεται κιανείς , παντρεύγει τα παιδιά ντου .
5. Αναμεσίς μαμής και λουχούνας εχάθηκε το παιδί.
6. Αν δεν κλάψει το παιδί , δεν του δίνει η μάνα το βυζί .
7. Ανε κλωτσάς τα γονικά σου , θα το βρεις απ' τα παιδιά σου
8. Από βροντή κι απ' αστραπή , κι από νερό και χιόνι , κι απ' άτεκνο
9. ι από σπανό ο Θεός να σε γλιτώνει .
10. Από μικιό κι από τρεζό , μαθαίνεις την αλήθεια .
11. Απ' τ' αυτί και στο δάσκαλο.
12. Απ' τ' αγκάθι βγαίνει ρόδο , κι απ' το ρόδο βγαίνει αγκάθι .
13. Αν είναι ρόδο θ' ανθίσει , μ' αν είν' αγκάθι θα τσιμπήσει .
14. Απού' βαλε το λάδι , να βάλει και το κλήμα .
15. Απού δεν ακούει γερόντων , πηγαίνει δερνώντω.
16. Απού κοπελομάθει δεν γεροντοξεχνά .
17. Απού τ' ατέκνου την αυλή , αν μπορείς , μήδε νερό μην πιείς.
18. Απού αποθαίνει με πολλούς , θάνατο δεν φοβάται .
19. Ακάτεχος τ' ακάτεχου, ποτέ μην αρμηνεύγει .
20. Απού ' ναι τυχερός πολλά , γεννά κι ο πετεινός του .
21. Άνθρωπος δίχως όνειρα , κακά , ψυχρά θα ζήσει .
22. Απού' χει την υπομονή , στο δίχτυ , ψάρι πιάνει .
23. Άσπρος γεννάται ο κόρακας , και μαύρος κατασταίνει .
24. Αέρας κάνει το γυαλί κι αέρας το τσακίζει .....
25. Αγκίστρι δίχως δόλωμα , ποτέ δεν πιάνει ψάρι .
26. Βάστα γέρο , βάστα νά' χεις , και παιδιά και βάσανα' χεις .
27. Γ-ή διάολος κι εγγόνι του , γή μαύρος και παιδί του .
28. Γ-ή μικρός - μικρός παντρέψου , γ-ή μικρός καλογερέψου .
29. Γουρούνι και κοπέλι , ώς το μάθεις .
30. Γροίκα το πατέρα σου , κι ορμήνευε του γιού σου .
31. Διάλεγε τονε το τόπο απού καθίζεις .
32. Δίδει μου η μάνα μου , μα σαν τα δυο μου χέρια........
33. Έκαμα σας με τα γένια , φάτε κήπους και σπαρμένα .
34. Ένας πατέρας μπορεί να ζήσει 10 παιδιά , 10 παιδιά όμως δεν μπορούν να ζήσουν ένα πατέρα .
35. Ευχή γονέων παίρνε , και στα βουνά προπάθιε .
36. Έχασε η μάνα το παιδί , και το παιδί τη μάνα .
37. Έχει ο Θεός παλούκια για των ορφανώ τσοι κώλους .
38. Έλα παππού να σου δείξω τα χωράφια σου .
39. Εγώ παιδί μου , σου' πα να 'χεις χίλια πρόβατα , μα σα δεν θέλεις τρίχα μην αποτάξεις .
40. Εγλυκάθη η γρά στα σύκα , κι όλη νύχτα τ' αναζήτα .
41. Έχει φουρτούνες στεριανές , έχει και του πελάγου .
42. Η λευτεριά βασίλειο και η σκλαβιά το ένα .
43. Η μάνα γεννά , μα η Μοίρα μοιράζει .
44. Η καταιγίδα η δυνατή και δέντρα ξεριζώνει .
45. Όπου φελά , παντού φελά
46. Μπελί ναι το κλαδί απου τον έχει το λαγό
47. Όλα ' ναι φάδι τση κοιλιάς και το ψωμί στημόνι.
48. Η βιάση ψήνει το ψωμί μα δεν το καλοψήνει .
49. Ότι παθαίνει ο άνθρωπος , το φταίει η κεφαλή ντου .
50. Τα χέρια που δουλεύουνε , ποτέ δεν ζητιανεύουνε .
51. Δεν έχει ο φτωχός , μα έχει ο Θεός
52. Η δουλειά νικά τη φτώχεια .
53. Βασιλικός κι αν μαραθεί , την ομορφιά την έχει .
54. Από την Έμπαρο κρασί κι από τη Βιάννο λάδι , κι απο το Μυλοπόταμο , ελιές και παξιμάδι .
55. Δώσε μούρη του χωριάτη , ν'ανεβεί και στο κρεβάτι .
Μ' ένα ρόδο φίλο κάνεις , και για ρόδο τόνε χάνεις .
56. Ο ποντικός σε τρύπα δεν χωρεί και κολοκύθα σέρνει.
57. Αργυρό το μίλημα , μα χρυσό το σώπα...
58. Η φωθιά και το νερό , αντριγιές δεν θέλει .
59. Το αίμα νερό δεν γίνεται κι άμα γενεί δεν πίνετε .
60. Άμα ραΐσει το γυαλί , δε σάζει ...
61. Όπ' έχει φίλο ακριβό , έχει θησαυρό καλό ....
62. Δείξε μου τη συνροφιά σου , να σου πώ την ανθρωπιά σου .
63. Άλλος ήχασκε , κι άλλος μετάλαβε .
64. Στο πιό αδύναμο οζό , κατασταλάσσουνε όλες οι αλογόμυγες
65. Ο άνθρωπος γίνεται , δυό φορές κοπέλι .
66. Ρίξε δόλωμα , να πιάσεις ψάρι.




Ο Κρητικός Ζευγάς


[Archive] [2003/01/24]

ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΤΑ ΓΑΛΑΘΙΑΝΑ ΚΟΥΛΟΥΡΙΑ ...Επιμέλεια: Στίβενς Σμιθ (S. J. SMITH)

Ένα ωραίο έθιμο του Γαλατά που κόντεψε να ξεχαστεί, να χαθεί και η νέα γενιά να μη το γνωρίζει, ήταν τα Γαλαθιανά κουλούρια, που σε γάμους, βαφτίσια, σε γιορτές και πανηγύρια, σε σχολικές και Εθνικές επετείους, έπαιρναν την πρώτη θέση. Στους γάμους τα έδιναν ολόκληρα στους καλεσμένους ενώ στις άλλες εκδηλώσεις τα έβαζαν σπασμένα στους δίσκους και συνόδευαν μ’ αυτά τη τσικουδιά.
Στα πρώτα χρόνια των εορταστικών εκδηλώσεων για τη Μάχη της Κρήτης που γινότανε στο Γαλατά, τα κορίτσια του χωριού μοίραζαν Γαλαθιανά κουλούρια σε όλους τους καλεσμένους Συμμάχους και μη. Έτσι τα παραδοσιακά Γαλαθιανά κουλούρια έγιναν γνωστά και ταξίδεψαν σ’ όλο το κόσμο από Ευρώπη και Αμερική μέχρι Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία και τα γεύθηκαν κατά καιρούς πρωθυπουργοί, οι ηγεσίες των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, των Σωμάτων Ασφαλείας, Επιθεωρητές και των δύο βαθμίδων της εκπαιδεύσεως και χιλιάδες κόσμου. Ξαφνικά το έθιμο σταμάτησε και πέρασαν 30 ολόκληρα χρόνια, χωρίς να ξέρει κανείς το γιατί.
Αν κάποτε παρουσιαζόταν κάποιο ενδιαφέρον ή κάποια κίνηση από τις γυναίκες του χωριού ή άλλα άτομα που βρισκόταν μακρυά της Κρήτης για την αναβίωση του ωραίου αυτού εθίμου των Γαλαθιανών κουλουριών, δεν καρποφορούσε.
Φέτος όμως το καλοκαίρι με την επίσκεψη από το Μόντρεαλ του Δημήτρη Ρουμελιωτάκη, γυιύ του Εθνικού ήρωα του Γαλατά παπά Βασίλη, στη γενέτειρά του το Γαλατά και στη συνέχεια των προσαθειών της αναβιώσεως του ωραίου αυτού εθίμου από την Γενική Γραμματέα του Συλλόγου Φίλων και Αγωνιστών της Μάχης του Γαλατά κας Ελένης Γερογιάννη-Βερυκάκη και του συζύγου της κ. Φωκίωνος Βερυκάκη, Επιτίμου Διευθυντού του Πολυτεχνείου Κρήτης παρασκευάστηκαν ξανά κουλούρια κι όσοι τα γεύτηκαν ξαναθυμήθηκαν παλιές όμορφες εποχές, ξαναγυρίζοντας στις ρίζες τους.
Με την ευκαιρία θα παραθέσω τη συνταγή τους που είναι δοσμένη από δυο ηλικιωμένες μαστόρισες σ’ αυτά, τις Γαλατιανές Κουλουρίστριες όπως τις ονομάζουν στο Γαλατά, κα Ευανθία Μαστοράκη και κα Κορνηλία Καπασάκη. Τα υλικά που χρειάζονται για μια δόση γύρω στα τρία (3) κιλά αλεύρι είναι τα εξής:
1) Ένα (1) ποτήρι του νερού λάδι.
2) Ένα (1) ποτήρι του νερού αλυσίβα (αλουσιά).
3) Τρία (3) κρασοπότηρα κοφτά ζάχαρη.
4) Ένα (1) κρασοπότηρο λεμόνι.
5) Μισό (½) κρασοπότηρο τσικουδιά.
6) Κόλιανδρο και μαστίχα.
Το κόλιανδρο σπασμένο στα δύο, η μαστίχα καλά κοπανισμένη βάζοντας λίγη ζάχαρη στο χαβάνι για να μην κολλήσει. Τώρα η εκτέλεση Από βραδίς γίνεται το ανάπισμα με προζύμι κι όχι με μαγιά μπύρας. Διαλύεται το προζύμι με χλιαρό νερό, προσθέτοντας και λίγο αλεύρι (περίπου το μισό κιλό). Το διάλυμα αυτό που είναι αραιό χτυπιέται με τα χέρια δυνατά και πολλή ώρα, ώσπου να κάνει φούσκες. Ύστερα σκεπάζεται το ανάπισμα με ζεστό ρούχο και το περιμένομε ώσπου να γίνει (να ανέβει). Όταν ανέβει, γίνεται το ζύμωμα. Ρίχνομε όλα τα υλικά που προαναφέραμε στη λεκάκη ή στη σκάφη, που είναι το ανάπισμα. Τελευταίο μπαίνει το αλεύρι όσο πάρει. Το ζυμάρι πρέπει να παραμείνει σκληρό και θα μαλακώσει ύστερα με το τρίψιμο που θα ακολουθήσει.
Μοιράζεται το ζυμάρι έτσι σφιχτό όπως είναι σε κοπελιές και κοπέλια με γερά μπράτσα που αρχίζουν να το τρίβουν τραγουδώντας ή λέγοντας αστεία, πάνω σε τραπέζια ώσπου να μαλακώσει. Καθώς τρίβομε, βρέχομε τα δάχτυλά μας σε τσικουδιά κατά αραιά διαστήματα. Όταν μαλακώσει η ζύμη κι είναι έτοιμη για πλάσιμο, πλάθονται τα κουλούρια σε μέγεθος πιάτου τσαγιού.
Τα κουλούρια τοποθετούνται ένα-ένα πάνω σε καθαρό τραπεζομάντηλο που έχουμε απλώσει πάνω σε κρεββάτι, σκεπάζονται με άλλο από πάνω και ύστερα με μάλλινη κουβέρτα και περιμένομε να γίνουνε (ν’ ανέβουν).
Δεν πρέπει ν’ ανέβουνε πολύ γιατί τότε γίνονται σκληρά.
Γι’ αυτό τα παρακολουθούμε συνέχεια.
Έχομε έτοιμο χλιαρό νερό και βάζομε ένα-ένα τα κουλούρια μέσα σ’ αυτό. Όταν το κουλούρι κατεβεί στον πάτο κι ύστερα ανεβεί απάνω (επιπλεύσει), τότε είναι γινομένα τα κουλούρια (ανεβασμένα).
Έχομε βρέξει το ασπρισμένο σισάμι (σήμερα υπάρχει τέτοιο σισάμι στο εμπόριο), το απλώνομε στο τραπέζι και ένα-ένα κουλούρι που βγάνομε από το χλιαρό νερό το ακουμπάμε στο τραπέζι και το πασπαλίζομε παντού. Στο ασπρισμένο σισάμι έχουμε ρίξει και λίγο μαυροσίσαμο. Μόλις αρχίσει το πασπάλισμα των κουλουριών με το σισάμι συγχρόνως ανάβομε και το φούρνο (χωριάτικο φούρνο με ξύλα).
Θέλει μέτριο φούρνο κι όχι πολύ πυρωμένο. Φουρνίζομε τα κουλούρια και τα αφήνομε εκεί πολλές ώρες ώσπου να στεγνώσουν (ν’ αφυδατωθούνε). Τότε τα βγάζομε προσεκτικά και τα τοποθετούμε σε πανέρια έτοιμα για χαρές και πανηγύρια με τσικουδιά και καλή παρέα.


Τα έθιμα της Κρήτης - Ημερομηνία Γέννησης

Παλαιότερα είχαν την αντίληψη και πίστευαν ότι οι Μοίρες έφτιαχναν την μοίρα του κάθε ανθρώπου την ημέρα που γεννιόνταν . Είχαν βγάλει ένα λαογραφικό ρητό το ο οποίο πίστευαν ότι έτσι "μύρωναν" τα μωρά οι Μοίρες.
Δευτέρα το πολύχρονο, Τρίτη γεννά το φρόνιμο, Τετάρτη αντρειωμένο, Πέμπτη το κακορίζικο και Παρασκή το ξένο, Σάββατο είν' το τυχερό και Κυριακή το πλούσιο ......
Πολλοί άνθρωποι δεν έχουν ιδέα τί μέρα έχουν γεννηθεί ! Εμείς έχουμε τη λύση! Κατεβάστε το παρακάτω αρχείο , εγκαταστήστε το στον υπολογιστή σας , και μάθετε σε δευτερόλεπτα τι ζώδιο είσαστε , καθημερινό ωροσκόπιο, τι μέρα γεννηθήκατε , βιορυθμούς, συγχρόνως και κινέζικο ωροσκόπιο εώς και την τυχερή σας πέτρα !



Το Σαράντισμα

Τι είναι άραγες το σαράντισμα για μια μάνα; Έχετε σκεφτεί γιατί λέμε ότι πρέπει να σαραντίσει πρώτα και μετά να βγει το μωρό έξω από το σπίτι;
Στις 40 μέρες μετά από μια γέννα η μάνα λούζεται με ζεστό νερό φοράει καλά ρούχα , κάνει μπάνιο το παιδί και πηγαίνει στην εκκλησία για σαράντισμα , δηλαδή για να της διαβάσει ο παπάς την ευχή . Δεν μπαίνει στην εκκλησία αλλά στεκούμενη έξω , αγκαλιά με το βρέφος , περιμένει να την καλέσει με τη φωνή του ο παπάς . Ο Παπάς πλησιάζοντας ψέλνει ευχές για το βρέφος & για την μάνα . Η μάνα μπαίνει μέσα στην εκκλησία , και προσκυνώντας ευχαριστεί τον Θεό που την αξίωσε να σαραντίσει με το καλό .



Καθαρογλωσσίδια

1. Εκκλησά μολυβδωτή, μολυβδωκαγκελωπελεκητή , ποιός τηνέ μολυβδοκαγκελωπελέκησε, ο γυιός του μολυβδωκαγκελωπελεκητή. Νά' χα και γώ τα σύνεργα του γυιού του μολυβδωκαγκελωπελεκητή θα τηνέ μολυβδωκαγκελωπελεκούσα, πιά καλά κι 'από του γιού μολυβδωκαγκελωπελεκητή.
2. Κούπα , κουπακόπουκα, με τα κουπακοκουπάκια σου .
Αδράχτι , χοντρό μα ξομπλιαστό, αδραχτοχοντροξομπλιαστό, αδραχτοχοντροξομπλιαστό, αδραχτοχοντροξομπλιαστό.......
3. Άσπρη και ξέξασπρη κλωστή και ξέξασπρο μετάξι και ξέξασπρή μου κοπελιά και ποιος θα σ'αγκαλιάσει....
4. Τρεις έντεκα , τρεις δώδεκα, τρεις δεκαπάντε κι έντεκα, και εφτά κι οχτώ και δεκαοχτώ και πέντε κι έξι και μισό , κι ένα και δυό κι ενάμιση , για πέ μου πόσα κάνουσι;
5. Η μυγδαλιά, η τσιγδαλιά, η μυγδαλοτσιγδαλιά κάνει μιγδαλίδια , τσιγδαλίδια, μυγδοτσιγδομυγδαλίδια, μυγδοτσιγδομυγδαλίδια, μυγδοτσιγδομυγδαλίδια.









 


Επικοινωνία : karipidis@e-istoria.com
 

Η Ηλεκτρονική Ιστορία της Ελλάδος

copyright 2009 e-istoria.com