ΚΡΗΤΗ

Μαντινάδες του γάμου

 

αμβικ δεκαπεντασύλλαβα δίστιχα, μαντινάδες, λιανοτράγουδα, κοτσάκια, ...
Μερικ
γράφτηκαν κ νέου, λλα παραδοσιακ πλς παρατίθενται.


Γι τ γάμο

Παναγία Δέσποινα
μ
τν Μονογεν Σου
στ
᾿ ντρόγυνο πο γίνεται
ν
δώσεις τν εχή Σου.

πόψε λάμπει ορανός,
πόψε λάμπει σφαρα,
πόψε στεφανώνεται
ητς τν περιστέρα.

Γειτόνοι κα γειτόνισσες
προβάλετε ν
δετε,
τ
᾿ ντρόγυνο πο γίνεται,
ν
τ ποδεχθετε.

Παντρεύεται αγερινς
κα
παίρνει τ φεγγάρι,
ς εναι καλορίζικοι
μ
το Θεο τ χάρη.

Χελιδονάκια κα πουλι
λαλο
ν στ δώματά σας
κα
λένε καλορίζικα
στ
στεφανώματά σας.

γύρανε τ στέφανα
σ
σημένιο τάσι,
τ
᾿ ντρόγυνο πο γίνεται
ν
ζήσει ν γεράσει.

σ᾿ στρα χει ορανς
κα
χειμώνας χιόνια,
τόσα σ
ς εχομαι ν ζήσετε
ε
τυχισμένα χρόνια.

για ν εναι στιγμή,
κάνουμε τ
σταυρό μας
κα
στέλνουμε τς προσευχς
γι
νύφη κα γαμπρό μας.

για ν εναι στιγμή,
Θε
ς θέλει βοηθήσει,
νας γι τν λλονε
ν
μ βαρυγκομήσει.

Ν ζήσει νύφη κι γαμπρός,
χωρ
ς καημ κα βάρος(η),
πεθερός, πεθερά,
ο
φίλοι, κι (ο) κουμπάρος(οι).

Ν ζήσει νύφη κι γαμπρς
ε
τυχισμένα χρόνια
ν
τος ξιώσει Θες ν δον
παιδι
μ κα γγόνια.

Προχώρει γλσσα μου, ρχισε
τραγούδια ν
᾿ ραδιάζεις,
τ
᾿ ντρόγυνο πο γίνεται
ν
τ καλοτυχιάζεις.

 

Γι τ νύφη

πόψε γάμος γίνεται
σ
᾿ ραο περιβόλι
πόψε ποχωρίζεται
μάνα π τν κόρη.

Κι πόψε ξεχωρίζονται
σ
ν κενα τ πουλάκια
π
᾿ φήνουν τς φωλίτσες τους
κα
πνε στ κλαδάκια.

Νύφη καμπάνα Φράγκικια
βενέτικο ρολόγι
που χτυπς στ Βενετι
κι
κούγεσαι στν Πόλη.

σν τς νύφης τ κορμ
ε
δα μηλι στν Πόλη
που τν εχε Βασιλες
μέσα στ
περιβόλι.

Ποις κρίνος λευκοφόρετος
σο
δωσε τν σπράδα
κα
ποι μηλι ροδομηλι
τ ροδοκοκκινάδα.

Σ᾿ λο τν κόσμο γύρισα
σ
᾿ νατολ κα Δύση
τ
μάτια μου δν εδανε
τέτοια
ραία νύφη.

νύφη μας εν᾿ μορφη
σν τν Παναγία
πως πολυέλαιος
πο
ναι στν κκλησία.

Νύφη σκψε κα φίλησε
τ
πόδια τν γονιν σου
διότι πολ
κουράστηκαν
ν
φτιάξουν τ προικιά σου.

(Νύφη) σ που κάθεσαι
ε
ναι ξερ τ ξύλα
κι
π τν μορφάδα σου
νθον κα βγάζουν φύλλα.

Σκψε (Νύφη) κα φίλησε
τ
ς πεθερς τ χέρι
π
᾿ νέτρεφε τέτοιονε νι
ν
σο τν δώσει ταρι.

Σο εχομαι (Νύφη) μας
τ
πρτο ζυμωτό σου
ζάχαρη ν
ν᾿ τ᾿ λεύρι σου
κα
γάλα τ νερό σου.

κουσ᾿ δ (Νύφη) μας
ν
τόνε κανακίζεις,
μ
μέλι κα μ ζάχαρη
τ
ν (Γαμπρό) σου ν ταΐζεις.

(Νύφη) μας καλορίζικη
σήμερα ε
ν᾿ χαρά σου
ρθαν τ᾿ ηδόνια π᾿ τ Βλαχι
ν
δον τν μορφιά σου.

(Νύφη) μας ψεγάδιαστη
ν
ζήσεις, ν γεράσεις
τ
κρίνο πο σο δώσαμε
ν
μ μς τ μαράνεις.

(Νύφη) μας τ νυφικ
γγέλοι σο τ ράψαν
κα
στ δεξιά του τν πλευρ
(Γαμπρς) σο γράψαν.

(Νύφη) μας καλορίζικη
βασιλικο
κλωνάρι
πόσα φλουρι
γόρασες
α
τ τ παλικάρι;

(Νύφη) μας καλότυχη
ν
ζήσεις ν γεράσεις
κα
στν παιδιν σου τς χαρς
κουφέτα ν
μοιράσεις.

(Νύφη) δ θέμε πλούτη μες,
μόνο τ
ν μορφιά σου,
πο χει τ κορμάκι σου
κα
σεμν καρδιά σου.

(Νύφη) σν τ κρύο νερ
μοιάζει τ
προσωπό σου,
φο τώρα παντρεύεσαι
τ
ν γαπητικό σου.

(Νύφη) ν μπες στ᾿ ρχοντικ
μ
τ δεξί σου πόδι
κα
ν σκορπίσεις στερα
κατάχαμα
να ρόδι.

Πς πρέπει τ τριαντάφυλλο
μ
ς στ χρυσ τν κούπα
τσι πρέπει κι νύφη μας
στ
νυφικά της ροχα.

Νύφη μας καμαρωμένη
κα
στν κόσμο ξακουσμένη,
τ
μαλλιά σου μπρίλιες-μπρίλιες
κενον πού θελες πρες.

Γι τ γαμπρό

(Γαμπρ) ν τήνε χαίρεσαι
τ
νέα πο πρες
γιατ
π᾿ ολα τ καλ
τ
ν προίκισαν ο μορες.

Εχαριστ τν Κύριο
κα
το φιλ τ χέρι
γι
τέτοια νύφη κα γαμπρ
κα
τέτοιοι συμπεθέροι.

Γαμπρέ μας, κρνε το μπαξ
ψηλό μας κυπαρίσσι
ν
τ χαρες τ μάτια σου
πο
διάλεξαν τ νύφη.

(Γαμπρ) μι χάρη σο ζητ
θέλω ν
μο τν κάμεις
τ
ρόδο πο σο δώσαμε
ν
μ μς τ μαράνεις.

Γιατ μες τν εχαμε
σ
ν νθος στ ποτήρι
κα
τώρα σο τ δίνουμε,
χαλάλι σου
ς γίνει.

(Γαμπρέ), τήνε (νύφη) μας,
ν
μν τήνε μαλώνεις
ν
τν ταΐζεις ζάχαρη
κα
ν τν καμαρώνεις.

(Γαμπρέ), τν (νύφη) ν᾿ γαπς
ν
μ τήνε μαλώνεις
σ
ν τ σγουρ βασιλικ
ν
τήνε καμαρώνεις.

(Γαμπρ) μπρς στν κκλησι
κα
στάσου στ στασίδι
πόψε στν γκάλη σου
θ
χεις μουσαφίρη.

πόψε μας τν πήρανε
τ
ν πολυέλαιό μας
πο
ναβε κα στόλιζε
λο τ σπιτικό μας.

Σ σένα πρέπει ν πατες
σ
ζυγιασμένο χμα
ν
σειέται ν λυγίζεται
τ
μορφό σου σμα.

Ν᾿ ρχίσω π τν κεφαλ
ν
π γι τ μαλλιά σου
ν
π κα γι τ μπόι σου
κα
τν κορμοστασιά σου.

Σν ητς πετς ψηλά,
καλ
μαντάτα στέλνεις,
σ
ν γγελος πατες στ γ
κι
ραα χαμπέρια φέρνεις.

Λεβέντης εσαι μάτια μου
λεβέντικα χορεύεις
λεβέντικα πατε
ς στ γ
κα
κουρνιαχτό δ σέρνεις.

Γαμπρ βλαστάρι μορφο
βέργ
᾿ π κυπαρίσσι
νύφη μας ν σ᾿ γαπ
σ
λη της τ ζήση.

Γαμπρέ μας ν τ χαίρεσαι
τ
μορφά της κάλλη
πο δν ξαναεδαμε
ν
τά χει καμι λλη.

Ψηλ λιγνέ μου τσελεμπ,
τ
ς Πόλης παλληκάρι
λάμπουν σου τ
ματόφρυδα
σ
ν λιος, σν φεγγάρι.

Δν εναι μόνη τύχη σου
πο
νύφη καλ λαμβάνεις
συνάμα κα
πεθερικά,
ρχοντικ θ κάνεις.

Γι᾿ ατ λοιπν κα πρόσεχε
τ
ν συμπεριφορά σου
σκ
ψε τώρα κα φίλησε
τ
χερα τς πεθερς σου.

 

Κα γι τος δυό

λα τ᾿ στέρια τ᾿ ορανο,
Γ κα Σελήνη
ρθαν ν δώσουνε εχ
στ
᾿ ντρόγυνο π᾿ γίνη.

λα τ᾿ στέρια τ᾿ ορανο
θ
κάμουνε ζυμάρι
ν
ζυμώσουνε τ μάλαμα
μ
τ μαργαριτάρι.

Γαμπρέ μας ραιότατε
νύφη μας
ρετοσα
τί
ραο ζεγος εδανε
α
το πο σς κοιτοσαν.

Ν μς ζήσουνε κι ο δυ
ν
πιομε στν γειά τους
ν
μς ξιώσει Θες
ν
δομε τ παιδιά τους.

Ν ζήσετε χρόνια πολλ
κα
κάθε ετυχία
α
τ εναι γι τος φίλους σας
μεγάλη
πιθυμία.

Στ πάπλωμά σας κέντησαν
ητος ν τ στολίζουν
γαρύφαλλα τ
ς λεβεντις
ν
τ μοσχομυρίζουν.

Εν᾿ γαμπρς Βασιλες
μ
τ χρυσ γαλόνια
κι
νύφη βασίλισσα
μ
τ χρυσ κορόνα.

Γαμπρς εναι γαρύφαλλο
νύφη τριανταφυλλάκι
παράγαμπρος παράνυμφη
τ
ς νύχτας φεγγαράκι.

μορφα πο ταιριάσατε
ο
δυό σας μέσ᾿ στν Πόλη
σ
ν τ κυπαρισσόμηλα
πο
ναι στ περιβόλι.

Γι τος κουμπάρους

Πολλ τραγούδια λέγουμε,
λα εναι διαλεγμένα,
μόνο γι
τ κουμπαρικ
δ
ν επαμε κανένα.

, πρέπουν στος κουμπάρους μας
παινοι κα τραγούδια
πο ρθαν κα ζευγάρωσαν
α
τ τ δυ πιτσούνια.

ραα πο ταιριάσανε
κι ο
δυό τους μία ψη
κι
που λλαξε τ στέφανα
χάρος ν
μν τν κόψει.

γαμπρς εναι Βενετι
κα
νύφη εν᾿ Σμύρνη,
κι
ποιος τος στεφάνωσε
ν
ζήσει χίλιοι χρόνοι.

Χαρς τ συμπεθερικ
κα
τος προξενητάδες
πο
βρκαν κα ταιριάξανε
α
τς τς δυ λαμπάδες.

Κουμπάρε, πρωτοκούμπαρα.
πο
βαλες τ στεφάνι
ν
σ᾿ ξιώσει Θες
ν
βάλεις κα τ λάδι.

 

Γι τ νυφικ κρεβάτι

Τ νυφικ πο στρώνουμε,
Παναγι μαζί τους,
κα
ν τ καμαρώνουνε
γονε
ς κα δελφοί τους.

Τ νυφικ πο στρώνουμε,
ς εναι ελογημένο,
ν
ζε τ νέο ντρόγυνο
πάντα
γαπημένο.

Κι ατ τ ροχα τ᾿ κριβ
τ
μοσχομυρισμένα
Θεέ, ν
ν᾿ καλορίζικα
κα
καλομοιριασμένα.

Γαρυφαλλις γαρύφαλλα
κα
κανελις κανέλα
τ
ροχα σας μυρίζουνε
σ
ν μόσχος στν κασέλα.

 

Γι τν γαμήλια τράπεζα

να τραγούδι θ σς π
πάνω στ κεράσι·
τ
᾿ ντρόγυνο πο γίνηκε,
ν
ζήσει ν γεράσει.

να τραγούδι θ ν π
πάνω στ ρεβύθι·
χαρ
στ μάτια το γαμπρο,
πο
διάλεξαν τ νύφη.

να τραγούδι θ ν π
πάνω στ δεκάρα·
ν
ζήσει νύφη κι γαμπρός,
κουμπάρος κα
κουμπάρα.

να τραγούδι θ ν π
πάνω στ λεμόνι·
ν
ζήσει νύφη κι γαμπρός,
κι ο
συμπεθέροι λοι!

να τραγούδι θ ν π
πάνω στ τραπέζι·
ν
ζήσει νύφη κι γαμπρς
κουμπάροι, συμπεθέροι.

Κα πάλι θ τ ξαναπ
πάνω στ ποτήρι·
ν
ζήσει λο τ κάλεσμα
κι
κενος πο σερβίρει.

Τ τελευταο πο θ π
σ
᾿ ατ δ θ μείνω
ν
ζήσει κα ποιητής,
νδρας κα πιστήμων.

 

Γι τ συντροφιά

Στς κριβές σας τς χαρς
ν
ξαναμαζωχτομε
κι
π τ βάθη τς καρδις
πάλι ν
εχηθομε.

Ξεφάντωση θ κάνουμε
μέχρι ν
ξημερώσει
κα
Θες τς πεθυμιές,
πο
χετε ν σς δώσει.

Πολλ τ χαιρετίσματα
πο
πέμπω στ παρέα
κι
λπίζω ν περάσουμε
πάρα πολ
ραα.

Χαίρομαι τ παρέα σας
κι
ς εναι κι λλη τόση
κα
δ κινομαι π᾿ δ,
σπου ν ξημερώσει.

Τέτοια παρέα μορφη
ξια, τιμημένη
καθ
᾿ νας τν πιθυμε
κα
μ χαρ ναμένει.

Τ συντροφιά σας χαίρομαι,
τ
συναναστροφή σας,
χ, κα νηταν μπορετ
ν
μαι πάντα μαζί σας.

Πάντα μ᾿ ρέσει ν γλεντ,
μ
τέτοιας λογς νθρώπους
πο
πίνουν τ καλ κρασ
κι
χουν ραίους τρόπους.

 


Μ φορμή, τν γάμο το Μάριου κα τς λένης, τ Σεπτέμβριο 2002, γράφτηκαν κα τ παρακάτω

Για το Μάριο

Τέτοια τρομπέτα τρομερή
τέτοιο γερό λαρύγγι
σε στάδιο δεν ακούστηκε
να φέρνει ψυχής τα ρίγη.

Για τον Παναιγιάλειο
τη μαύρη θύελλά μας
εσέ την κάθε Κυριακή
προσμένουν τα παιδιά μας.

Σε θέλει όλο το Αίγιον
με το καλό πνευστό σου
στις νίκες να χορεύουνε
με τον τρελό ρυθμό σου.

Τα αστεία σου αποζητεί
όλη η συντροφιά μας
κι αν αρχινάς, δε σταματάς
και μας πονεί η κοιλιά μας.

 

Για το Λάκη (+1993)

Όμορφος που ν᾿ ο γάμος μας
μα έχει και μια λύπη
γιατί του γαμπρού ο αδελφός
από κοντά μας λείπει.

Καλές αυτές οι μουσικές
χορός μέχρι να φέξει,
από ψηλά το κλαρίνο του
ο Λάκης να μάς παίξει.

Υπάρχουν θάλασσες, στεριές,
ήλιοι, φεγγάρια, αστέρια,
μα εσύ Λάκη
θελες να πας,
μες στου Θεού τα χέρια.

Είναι σαν να μην έφυγες
εξαίφνης μακριά,
αφού σε νιώθουμε εδώ,
να ευρίσκεσαι κοντά.

Και τώρα οι μελωδίες σου
που παίζεις στο Θεό,
μνήμη ηχηρή, ακλόνητη
για όλους εμάς εδώ.

Απόψε στο τραπέζι αυτό
σε έχουμε στο νου μας
θα είσαι πάντοτε εδώ,
παρών, φίλος δικός μας.

 

 

Πηγή: http://www.phys.uoa.gr

 


Επικοινωνία : karipidis@e-istoria.com
 

Η Ηλεκτρονική Ιστορία της Ελλάδος

copyright 2009 e-istoria.com